Haruki Murakami, 'Dans dans dans'

Haruki Murakami, 'Dans dans dans' (2008)

Plezier in het schrijven… en in het lezen

Haruki Murakami hoeven we je wellicht niet meer voor te stellen. De Japanner is een van de grote namen in de hedendaagse wereldliteratuur en de laatste jaren neemt hij ook het Nederlandse taalgebied stormenderhand in. Dat hebben we aan uitgeverij Atlas te danken, die zijn werk - weliswaar niet in chrologische volgorde - in het Nederlands laat vertalen. De jongste uitgave is 'Dans dans dans'. Deze roman dateert al van 1988 en dat merk je. Hoewel het een uitstekend boek is, is de auteur duidelijk nog op zoek naar zijn unieke stem.

'Dans dans dans' is dan ook een van de eerdere romans van de Japanse grootmeester. Hij schreef het nadat het waanzinnige succes van 'Norwegian wood' hem tot een superster gebombardeerd had. Murakami moest opnieuw plezier in het schrijven krijgen. Daarvoor greep hij terug naar een van zijn eerste boeken, 'De jacht op het verloren schaap'. Hoewel de roman zich volledig apart laat lezen, is 'Dans dans dans' hier het vervolg op.

Hetzelfde naamloze personage speelt de hoofdrol. Zijn leven zit op een dood spoor. Zijn relaties lopen steeds stuk en hij komt aan de kost als broodschrijver van zinloze tijdschriftenartikels. Op een dag besluit hij terug te keren naar het Dolfijnenhotel waar hij enkele jaren terug samen met zijn toenmalige vriendin Kiki logeerde. Kiki, die als luxe callgirl en oormodel aan de kost kwam, is verdwenen en hij wil naar haar op zoek. Onderweg komt hij de vreemdste personages tegen. Zo is er Gotanda, een gevierde filmster die van zijn boekhouder meer onkosten moet maken; Yuki, een zorgelijk apathisch tienermeisje en haar vader, Hiraku Makimura – Heb je hem? Heb je hem? – een schrijver, die de kwaadste niet is, maar talent ontbeert.

Die 'Hiraku Makimura spielerei' geeft aan dat Murakami in 'Dans dans dans' nog niet dezelfde maturiteit aan de dag kon leggen als in 'De opwindvogelkronieken', 'Spoetnikliefde' of 'Kafka op het strand'. Op zich is het boek alleen daarom al interessant. Voor de lezer die echter niet geïnteresseerd is in de evolutie van deze belangrijke hedendaagse auteur, is 'Dans dans dans' bovendien een erg toegankelijk boek. Meer dan eender welke andere Murakami leest het vlot weg.

Uiteraard laat Murakami ook op 'Dans dans dans' zijn eigen unieke vingerafdrukken achter. Het hoofdpersonage is, zoals zo vaak in zijn romans, een thirtysomething die maar wat aanmoddert. Hij is daarbij uiterst kritisch voor 'de hyperkapitalistische samenleving', die de mensen niets anders dan illusies wil verkopen. Bovendien is hij op zijn leeftijd tot het besef gekomen is dat het leven eindig is. Hij worstelt dus met ouder worden en het verlies dat daar onherroepelijk mee gepaard gaat. Murakami beschrijft die melancholie uiterst nauwkeurig, zonder daarbij in melodrama te vervallen.

'Dans dans dans' bevat ook de nodige metafysische elementen, die het werk van de Japanner zo kenmerken. Maar wat deze roman bovenal de Murakamistempel geeft zijn de overvloedige passages over muziek. Van Ray Charles over Salomon Burke tot Boy Georges – jawel, Boy Georges – ze worden allemaal van deskundig commentaar voorzien. De titel van het boek is trouwens geleend van een nummer van de Beach Boys.

Om dan ook maar met een muzikale analogie te eindigen: sommige Beatles fans zullen het experimentele 'Strawberry fields forever' altijd verkiezen boven de eenvoudige popsong 'I want to hold your hand'. Op dezelfde manier zullen sommige lezers ook eerder met het latere werk van Murakami dwepen dan met 'Dans dans dans'. Dat neemt echter niet weg dat je enorm veel plezier zal hebben bij het lezen van dit prachtige boek.

Geert Schuermans