Jaap Robben, 'De nacht krekelt'

Jaap Robben, 'De nacht krekelt' (2007)

Uitgezongen krekels

De Nederlander Jaap Robben (1984) studeerde milieukunde en volgt momenteel een opleiding aan de Koningstheaterakademie in Den Bosch. Hij betreedt regelmatig de podia als ‘cabareteller' waarbij hij zijn eigenhandig geschreven gedichten en verhalen afwisselt met cabaret. ‘De nacht krekelt' is zijn tweede poëziealbum. Net zoals zijn debuutbundel ‘Twee vliegen' brengt hij dit album ook samen met de Nederlandse uitgeefster en grafisch ontwerpster Suzanne Hertogs (1977) uit. ‘De nacht krekelt' bevat typografische gedichten en enkele prozastukjes.

Robben schrijft toegankelijke, maar erg eenduidige poëzie. Net zoals de poëzie van Robben is ook de typografie van Hertogs veeleer voor de hand liggend en niet echt verrassend. Robben relativeert graag in zijn gedichten. Hij zwelgt niet in het hilarische of het tragische van de wereld. Zijn ‘laagdravende' woordkeuzes staan lijnrecht tegenover een dichter als Jan Lauwereyns. De bundel begint ontroerend met ‘Bakjes geur', dat qua eerlijkheid en naïviteit doet denken aan William Carlos Williams zijn ‘This is just to say', al kan een versregel als ‘De oranje zomeravond ruikt naar afgekoelde zomerdag' bezwaarlijk inventief genoemd worden.

Daarna stuikt de bundel ineen. Over de hele lijn gebruikt Robben, ondanks pogingen om onverwachte dingen te vertellen, nogal voor de hand liggende beeldspraak en woordkeuzes, die wel eens een ja-en-dan-gevoel oproepen. Helemaal ergerlijk zijn de gedichtjes in de gebiedende wijs die eerder belerend dan schattig overkomen en doen denken aan de platitudes van Bond zonder Naam. Zoals in ‘Homeopathie tegen winterdepressie': ‘Neem driemaal daags een druppel en denk aan de zomer'. Of in ‘Hartjeskiezeltje': [...] ‘Neem je kiezeltje in de hand / omklem het in je broekzak / en houd het warm'.

Het cursiefjesachtige en anekdotische van de gedichten werkt niet echt en doet smachten naar een Simon Carmiggelt, net zoals de typografie doet mijmeren naar een Paul van Ostaijen. Het is waar dat het alledaagse ontroert en Robben staat duidelijk vol verwondering in het leven. Hij is eerlijk en rechtuit en heeft veel fantasie, maar is allesbehalve verrassend, inhoudelijk noch vormelijk. Toch gaan we er prat op dat vooral jongeren van zijn poëzie kunnen genieten. Maar het simplistische en het éénlagige doen ons alvast niet naar meer verlangen. Hélâs.

Katleen Gabriëls