Katrien Demuynck, 'Ontmoetingen met Fidel Castro'

Katrien Demuynck, Marc Vandepitte, 'Ontmoetingen met Fidel Castro' (2009)

‘El comandante’ door diverse ogen
Delen

In onze naaste omgeving worden de laatste jaren volop reizen naar Cuba geboekt. Iedereen wil nog snel naar het 'oude Cuba', omdat alles er zal veranderen als Fidel Castro de pijp aan Maarten geeft. 'El comandante' heeft immers het hele land in haar greep en houdt hardnekkig alle vernieuwing tegen. Althans, zo luiden de geruchten.

Het is moeilijk te voorspellen, maar volgens Katrien Demuynck en Marc Vandepitte zal het met die grootse omwenteling na Fidels dood allemaal wel meevallen. In de epiloog van hun jongste boek 'Ontmoetingen met Fidel Castro' gaan ze er summier op in. Demuynck en Vandepitte stellen dat de Cubaanse strijd niet onder Fidel begon, maar al in 1868. In dat opzicht relativeren ze het monopolie van Fidel. Bovendien staat Raul er al even aan de leiding en heeft er zich nog geen politieke koerswijziging voltrokken. Demuynck en Vandepitte gaan ervan uit dat vooral de lamentabele economische situatie de toekomstkoers zal bepalen.

Wat de toekomst ook brengen zal, Fidel Castro blijft tot de verbeelding spreken. Is hij een onderdrukkende despoot of een liefdevolle leider die sinds de Cubaanse revolutie van 1959 het beste met zijn volk voorheeft? De sluier van mysterie en duisternis die rond Fidel is opgetrokken, heeft hij voor een groot deel zelf in de hand gewerkt, maar de mythe wordt ook gevoed door de discrepantie tussen de informatie die Cuba verspreidt en die we uit Washington krijgen. De VS geven jaarlijks tonnen dollars uit om Cuba negatief in het nieuws te brengen. Het mag niet verbazen dat de strijd tussen Havana en Washington, en het verstoorde beeld van Fidel in Westerse media belangrijke thema's zijn in 'Ontmoetingen met Fidel Castro'.

Talloze publicaties werden al gewijd aan Fidel, maar Demuynck en Vandepitte slagen erin om nog iets inhoudelijk relevants aan die stapel toe te voegen. Niet enkel raken ze tot bij vooraanstaande figuren om over Fidel te praten, ze gaan hierbij ook consciëntieus te werk. Beide auteurs zijn Cubakenners en schreven eerder al samen 'De factor Fidel'. De opzet van 'Ontmoetingen van Fidel Castro' is om het vertekende beeld over Fidel enigszins recht te trekken. Fidel mag dan al uit de schijnwerpers wegblijven, hij staat wel dicht bij zijn bevolking. Middels interviews met mensen die Fidel persoonlijk ken(n)(d)en, pogen de auteurs een beeld te schetsen van 'de mens Fidel'.

Demuynck en Vandepitte houden erg van Cuba en die liefde spat uit het boek. Los van de proloog en epiloog beslaat 'Ontmoetingen met Fidel Castro' twee delen, met name een uitgebreide biografie en zevenentwintig interviews. De historische context die ze secuur schetsen in de biografie is interessant en zorgt ervoor dat je geen diepgaande voorkennis nodig hebt. Bovendien spekken ze de informatie met illustraties en foto's. De auteurs kiezen voor een persoonlijke aanpak en schrijven over hun eigen ervaringen met Cuba. Ze strijden ook mee voor de vrijlating van de Cuban Five, die al sinds 1998 door Amerika vastgehouden worden.

'Ontmoetingen met Fidel Castro' is bovenal een reconstructie door derden. Alle informatie over Fidel en interpretaties van zijn persoon zijn uiterst subjectief, zowel van de kant van de auteurs als van de geïnterviewden. De personen die ze interviewen zijn wel niet de minsten en gaan van journalisten als Marta Rojas tot Mariela, de dochter van Raul Castro. Zij geven stuk voor stuk hun eigen kijk en perceptie op Fidel. Enkele interviews zijn wel nogal kort, maar desalniettemin krijgt de lezer een boeiend zicht op Cuba van binnenuit.

Katleen Gabriëls