Mike Dash, 'De eerste familie'

Mike Dash, 'De eerste familie' (2009)

De maffia van New York: wat je nog niet wist

Met 'De eerste familie' werpt historicus Mike Dash een nieuw licht op de geschiedenis van de New Yorkse maffia. Hij verbindt de Siciliaanse maffia met de New Yorkse door zijn onderzoek naar de stichter van de maffia, de Italiaan Guiseppe Morello. Die stamt af uit een weinig bestudeerde periode in de Amerikaanse maffiageschiedenis. Het einde van de negentiende eeuw tot de jaren dertig zijn onderbelicht in de studie van de maffia.

Zijn boek verhaalt het ontstaan van de maffia in New York en maakt komaf met mythische personages zoals de Godfather en al te geromantiseerde voorstellingen van de maffia. Vaak zijn deze gebaseerd op 'geruchten, van horen zeggen en wilde fantasiëen'. Een 'gebrek' aan primaire bronnen voor onderzoek zijn hiervoor een graag gebruikt excuus. Dash keek verder dan zijn neus lang was en baseerde zijn onderzoek onder andere op de archieven van de Amerikaanse geheime dienst. De tot dan toe nog ongebruikte bronnen bleken voor Dash een schat aan informatie te bevatten. Je kan Dash's werk in ieder geval verdienstelijk noemen. Hoewel de voetnoten in de Nederlandstalige versie zijn weggevallen, kan de lezer ze zelf downloaden op zijn website.

Zijn relaas is dan ook geen meeslepende misdaadlectuur, maar een erudiet historisch werk. We lezen hoe Guiseppe Morello - afkomstig uit het Siciliaanse Corleone, bijgenaamd de Klauw - samen met zijn clan naar New York vlucht nadat hij beschuldigd wordt van valsemunterij. In Little Italy verandert op dat moment de mentaliteit van eenvoudige misdaden (berovingen, kleine diefstallen en messengevechten) naar een nieuwe en ernstigere vorm (afpersing, ontvoering en moord). Omdat de pakkans zo klein is, ontstaat het idee bij Italiaanse immigranten dat ze het recht zelf in handen moeten nemen, wil er gerechtigheid geschieden. Koren op de molen van Morelli dus, die al snel inziet dat hij hier net zo een succesvolle crimineel kan worden als in Sicilië. Zijn organisatietalent om kartels van kruidenierswaren te monopoliseren samen met zijn talent voor afpersing, maken hem al snel de machtigste capo in Little Italy.

'De eerste familie' is een knap gedocumenteerd en goed geschreven werk, maar zonder de uitdieping van een echte roman. De personages in het boek, die vooraan gepresenteerd worden in een 'boevengalerij', zijn oppervlakkig, voornamelijk door de grote hoeveelheid ervan. Het is voor de lezer bijna onmogelijk om bij te houden over wie het nu eigenlijk weer allemaal gaat en bovendien worden de personages louter gepresenteerd van hun functionele kant: het zijn criminelen. Het boek lijdt dus een beetje onder de handicap van de schrijver die gewrongen is tussen het schrijven van een goed boek en de historische nauwkeurigheid.

'De eerste familie' is een sterk staaltje narratieve geschiedschrijving, maar hét boek over de New Yorkse maffia zouden we het niet noemen.

Emilie Deblock