Dimitri Verhulst, 'De verveling van de keeper'

Dimitri Verhulst, 'De verveling van de keeper' (2002)

Gezocht: verveling bij lectuur

Verhulstdimitri_vervelingvandekeeper_cover

Dimitri Verhulst gooide afgelopen jaar hoge ogen met zijn 'De helaasheid der dingen'. Daarmee staat hij sinds gisteren ook op de shortlist van De Gouden Uil. Wij spoelen even de tijd terug naar 2002. Toen publiceerde hij 'De verveling van de keeper'.
De verveling is die van hoofdpersonage Zarcko Vandegeneugten, een Belgische topkeeper die schittert voor Lokomotiv Kutkoetzk, maar in het wereldkampioenschap van 2034 helemaal geen werk hoeft op te knappen. En dus geen kans krijgt om zijn talent te etaleren, en zich - moegetergd in doel - dan maar bezat en de ene sigaret na de andere rookt. De veldspelers van gastland Vlaanderen, in Verhulsts fictieve verhaal dan al een tijdje onafhankelijk en onder iets te doortastend VB-bewind, zijn gewoon te goed. Ook in de WK-finale krijgen de Turken geen bal voorbij de verdediging, Zarcko moet er alweer niet één pakken. Ware het niet dat hij de avond voordien scheidsrechter Molina in een groezelige bar had omgekocht om bij een 1-0-stand toch eens een penalty tegen dream team Vlaanderen te fluiten. Zarcko, de eigenzinnige bruut uit het troosteloze Dendermongo, komt zo oog in oog te staan met jeugdvriend Mohammed Pamuk. Die had ooit nog zijn liefje afgesnoept. Een unieke kans voor Zarcko om zich te onderscheiden. Zijn moment de gloire lijkt eraan te komen...
De tragiek in Verhulsts roman schuilt er niet alleen in dat Zarcko van alle Leeuwen die uiteindelijk wereldkampioen werden, als enige niet herinnerd zal worden. De auteur schetst ook een ontluisterend beeld van hoe de maatschappij zou kunnen veranderen onder extreem-rechts bestuur. Hij beschrijft De Nacht van de Bezem en de Operatie Grote Kuis: hoe Das Blok her en der vrouwen met topfuncties, inclusief de trainster van The Dendermongo Boys, de keel oversnijdt, notoire homo’s en lesbiennes van hun genitaliën berooft, instellingen voor mentaal gehandicapten en opvangcentra in de as legt en grootstedelijke wijken 'ontnegert'.
Opvallend is dat 'De verveling van de keeper' de lézer nooit verveelt. Verhulst laat de saaie episodes in Vandegeneugtens fictieve levensloop wijselijk weg, kiest enkel voor de smeuïge anekdotes, en tragische, euforische wendingen. Het zorgt ervoor dat er naast cynisme toch ook heel wat humor in deze roman zit, gelardeerd met sappig, plastisch Vlaams woordgebruik. De auteur hanteert ook systematisch ondertitels bij elk hoofdstuk: stuk voor stuk relativerende beschrijvingen waarover het hoofdstuk zal gaan. Postmoderne ironie van Verhulst ten opzichte van zijn eigen werk. Er is al ernst genoeg, zoiets...
Dit boek is ook een perfecte aanrader voor alle voetballiefhebbers die een neus hebben voor degelijke literatuur met maatschappijkritische inslag, én de broodnodige zin voor nu eens verfijnde, dan weer ordinaire humor. Het is wel de vraag of je bij het herlezen nog evenveel plezier zult beleven. Verhulst is gelukkig productief genoeg. Waarmee we meteen weer bij 'De helaasheid...' zitten.

Koen Bauwens