Kris Merckx, 'Dokter van het volk'

Kris Merckx, 'Dokter van het volk' (2008)

Rood is altijd schoon

Kris Merckx is een naam die we ons nog herinneren van in de schoudervulling-glitterende jaren tachtig. Hij was de man die in de politieke debatten op BRT 2 altijd de typische marxist moest spelen. In onze familie was er niet veel sympathie voor zulke 'rooien'. In deze neoliberale tijden duikt Merckx weer op met het boek 'Dokter van het volk'. Het deed ons radicaal met de familiale weerzin breken. Merckx bewijst immers dat hij naast een ouwe rooie ook een ouwe rot in zijn vak is. En nog een verdomd goed verteller ook.

In 1971 was Kris Merckx een van de medestichters van Geneeskunde voor het Volk, een van de eerste groepspraktijken van het land. Maar nog zeldzamer was dat deze dokters geen honorarium aanrekenden, leefden en werkten tussen de Antwerpse dokwerkers en niet vies waren van wat activisme. Intussen telt Geneeskunde voor het Volk elf praktijken met meer dan vijftig dokters en specialisten die stuk voor stuk zonder honorarium – dus aan een bediendenloon – werken voor simpele mensen die dat evengoed verdienen als een ander, maar het niet of moeilijker kunnen betalen.

Tja kijk, we weten wat je dan meteen denkt: in zo’n verhaal zit hoogstens een boek voor stof- en dataslikkers. Niet dus: zoals Merckx geen gewone dokter is, is hij ook geen gewone schrijver. Dit is meer dan de geschiedenis van een marxistische praktijk. Het is een verhaal over verdoken loodvergiftiging, onmenselijke stress en over hoe kleinzielig de Orde van Geneesheren via processen en opsluiting zijn honoraria verdedigde. Een boek dat zonder sentimentaliteit uitlegt waarom Merckx weet waar de proteïnerijke producten staan in de Aldi en hoe "antigeneeskundige" controleartsen geregeld levens in gevaar brengen.

Het is een verhaal over hoe menselijk, open en warm deze man en zijn beweging zijn. Over hoe marxisme blijkbaar alles kan zijn wat je er nooit van zou verwachten: praktisch, correct, hooggeschoold en vernieuwend, solidair in de persoonlijkste zin van het woord. Met Merckx is een man aan het woord die vertelt over moderne helden, hoop in de toekomst, en over wat geneeskunde kan betekenen. Die wantoestanden scherp en helder aan de kaak stelt en vervolgens een plan de campagne uitlegt om ze de wereld uit te helpen. Blijkbaar kan de wereld echt anders.

Hartverwarmend, begeesterend, en 422 pagina's inzicht - elke dokter zou dit boek in huis moeten hebben. En kent u iemand die vindt dat idealen vandaag voorbijgestreefd zijn? Leg Dokters voor het Volk onder zijn kerstboom. Wie dit leest, kan niet onbewogen blijven.

Celia Ledoux