'Langs duistere wegen, integrale editie'

Langs duistere wegen, integrale editie

dada, WO I en veel ambitie
Delen

Voor al wie dacht dat de eerste wereldoorlog afliep toen in 1918 het verdrag van Versailles werd getekend: je dwaalt! Dat blijkt uit ‘Langs duistere wegen’, de laatste strip van David B. Deze B brak enkele jaren geleden door met zijn hitstrip ‘Vallende ziekte’ en behoort sindsdien tot de top van de Franse stripmakers. Elke nieuwe B-strip mag dan ook met de nodige verwachtingen verwelkomd worden.

In ‘Langs duistere wegen’ legt David B uit hoe Europa na 1918 allesbehalve oorlogsvrij was. Voornamelijk in het oosten, waar de ene Baltische staat de andere verdrong, werd blijkbaar nog flink gevochten. Zo ook in Italië en het ooit zo vredige stadje Fiume. Blijkbaar – wij wisten het ook niet – werd deze stad bij de vrede van Versailles door de geallieerden toegekend aan Joegoslavië. Dat er in Fiume voornamelijk Italianen woonden, mocht niet als een bezwaar tellen.

Gevolg gevend aan de ontevredenheid van haar inwoners, trok de dichter Gabriele d’Annunzio in 1919 het stadje binnen, veroverde het en riep het uit tot onafhankelijke stadsstaat. Vanaf dat moment werd Fiume de verzamelplaats van alles en iedereen die in de nieuwe wereldorde geen plaats meer vond. Dit waren dan voornamelijk soldaten zonder oorlog, maar ook utopisten en kunstenaars die luidop droomden van een nieuwe maar weinig realistische wereld. Fiume werd de place-to-be voor alle anarchisten, activisten, dadaïsten, fascisten, futuristen en andere -isten van deze wereld. Gevolg: het stadje belande al snel in een chaos waarin straatgevechten dagelijkse kost waren en de dichter-heerser uitblonk in grootse ideeën maar weinig bestuur.

Midden in deze chaos komen we Lauriano tegen. Een soldaat, vers uit de loopgraven en voorzien van een aanzienlijk oorlogstrauma. Niet dat je het aan hem ziet: hij beweegt zich met een opvallende cool doorheen de stad en haar gevechten, praat met gemak een verdwaalde zangeres in bed en schrijft tussendoor nog artikels voor het dada-tijdschrift ‘Yoga’. Samen met Lauriano doet David B je de stad ontdekken. Zo maak je kennis met een van de vreemdste maar tegelijk meest fascinerende momenten uit de Europese geschiedenis.

Misschien had je het al gemerkt: deze strip heeft ambitie. David B mikt hoog en wil veel. Het is voor hem niet voldoende om gewoon een geschiedenis in beeld te brengen. Hij wil ook tonen hoe de mensen achter deze geschiedenis dachten. Met het ontroerende verhaal van Lauriano als leidraad gaat B op zoek naar de tijdsgeest. Naar de bezieling achter de feiten.

Spijtig genoeg geeft B hiervoor niet altijd voldoende informatie. Niet iedereen weet wat dadaïsten zijn, of wanneer Mussolini en zijn fascisten aan de macht kwamen. B doet ook niet echt veel moeite om dit uit te leggen. De kans bestaat dan ook dat je de weg kwijt raakt, dat Fiume je begint te vervelen en je de strip geërgerd aan de kant legt. Veel hangt af van je voorkennis en je interesses.

Maar er zijn altijd nog de tekeningen. David B heeft zijn eigen stijl gevonden: eentje die een evenwicht zoekt tussen realisme en pure expressie. De manier waarop hij de mensenmassa’s en de straatgevechten tekent, is om de vingers bij af te likken. Je herkent er de Duitse expressionisten in, maar ook de kruisdraging van Jeroen Bosch (voor al wie nood heeft aan nog meer moeilijke verwijzingen).

Geen eenvoudige strip dus. Dat deze toch de vier volle sterren krijgt, ligt in haar ambitie. Een lezer moet het niet gemakkelijk gemaakt worden. David B heeft hoog gemikt en wat ons betreft schiet hij raak. Je moet enkel mee willen vliegen.

Tom Stessens