Yves Desmet, Doeners en denkers

Solidariteit denken

'Doeners en denkers' is de neerslag van een aantal interviews die Yves Desmet en Jos Geysels in de krant De Morgen publiceerden. Ze bezochten met een Vlaamse politicus (de 'doeners' uit de titel) een door hem of haar uitgekozen internationale denker. Guy Verhofstadt ging op de thee bij filosoof en Nobelprijs-winnaar Economie Amartya Sen, Frank Vandenbroucke reisde naar de socioloog Pierre Rosanvallon, Bart De Wever ontmoette de conservatieve arts en publicist Theodore Dalrymple, Vera Dua praatte met cultuurfilosoof Ton Lemaire, Herman Van Rompuy schudde handjes met filosoof Luc Ferry, Karel De Gucht bezocht topdiplomaat Robert Cooper en Jean-Luc Dehaene zat samen met futuroloog Alvin Toffler.

Op De Wever na hebben de politici vooral een geschiedenis in onze nationale politiek. De meesten zijn nu op Europees niveau actief, en zodoende zijn BHV, burgemeesterbenoemingen, samenvallende verkiezingen en financieringswetten afwezig in het boek. Zelfs het sociaaleconomische aspect vormt blijkbaar niet meer de onderbouw van een maatschappij. De belangrijkste discussie draait om 'de mensen', om Steve Stevaert te citeren. Welzijn is vandaag de dag belangrijker dan welvaart.

Twee vaak besproken waarden zijn 'identiteit' en 'solidariteit'. Zij worden door onze individualistische, neoliberale samenleving geproblematiseerd, maar vormen voor de doeners tegelijk de axioma's van waaruit ze tot beleidsdaden willen komen.

Elk interview biedt een eigen invalshoek en soms is het jammer dat al die mensen niet samen aan tafel gezeten hebben. Dat zou een boeiende clash der ideeën opgeleverd hebben. Toch nodigt deze bundeling uit tot vergelijken. Zo zijn Sen ('De toekomst die je zelf kunt bouwen, samen met anderen, is belangrijker dan heimwee naar een zogezegd gemeenschappelijk verleden') en Rosanvallon ('Sociale ongelijkheid ontslaat iemand nog niet van zijn persoonlijke verantwoordelijkheid') boeiende denkers, maar Dalrymple heeft een extra aantrekkingskracht omdat hij vanuit zijn artsenpraktijk zoveel concrete voorbeelden van maatschappelijke verloedering geeft. Zijn oproep tot duidelijke regels en rituelen wordt er alleen maar meeslepender door, ook al blijft de discussie over de inhoud van die regels open. Allemaal vinden ze de maatschappij maakbaar, maar het doel verschilt. Bovendien mogen we, zoals Toffler aanwijst, de invloed van de digitale maatschappij niet over het hoofd zien: 'De kinderen worden de belangrijkste spelers: zij moeten hun ouders uitleggen hoe die nieuwe technologie werkt, zij zijn daar het snelst mee weg.'

'Doeners en denkers' presenteert vooral denkprocessen, maar de uiterste consequentie blijft een verandering in het handelspatroon. Die verandering maakt Ton Lemaire zo bewonderenswaardig: zijn ecologische visie deed hem zijn job aan de Universiteit Nijmegen inruilen voor een boerderijtje in de Dordogne. Ook al zegt hij ecopessimistisch te zijn, hij wil toch vanuit een niet-kapitalistische spiritualiteit zijn marginale verandering aan het systeem aanbrengen. Eenzelfde samengaan van denken en doen maakt dan weer dat Robert Cooper zo zum kotzen is. Met zinnen als: 'In de jungle moet men zich houden aan de wetten van de jungle' heeft hij de Britse steun aan de inval in Afghanistan en Irak verdedigd. Hij schurkt zo dicht tegen de Amerikaanse militaire macht aan dat het gênant wordt.

Uiteindelijk heeft iedere denker in dit boek een enge blik, al is dat alleen bij Cooper ook zo in de betekenis van creepy. Maar gebundeld bieden de interviews een breed palet en voldoende vergelijkingskansen.

Details Non-fictie
Auteur: Yves Desmet, Jos Geysels
Copyright afbeeldingen: De Bezige Bij
Uitgever: De Bezige Bij
Jaar:
2010
Aantal pagina's:
192