Xu Zechen, ‘Rennend door Beijing’

Wil jij niet iemand worden hier in de hoofdstad?

In ‘Rennend door Beijing’ schotelt Xu Zechen ons een metropool voor die in meer dan één opzicht aan het New York van Atticus Lish doet denken: anonieme appartementen met inhalige verhuurders, zwendelaars in valse papieren en illegale dvd’s, een stad die in haar grootse anonimiteit kansen belooft: ‘Wil jij niet succesvol worden? Wil jij niet iemand worden hier in de hoofdstad?’

Qua stijl konden de Chinese en Amerikaanse auteur echter niet meer van elkaar verschillen. Xu is een verteller pur sang. In een rechttoe rechtaan stijl, gestript van elke versiering, vertelt hij de lotgevallen van drie jonge mannen die een wankel bestaan proberen op te bouwen. Yiding wordt door een dikke agent opgezadeld met de sierlijke, maar stomme Tangoet. Hongqi, dichter en papiervervalser, is verliefd op Beijing en op zijn elegante plattelandsvrouw. Dunhuang verlaat de gevangenis om een ferme honderd bladzijden verder weer opgepakt te worden. Vrolijke wederwaardigheden zijn het niet.

Absurd dan weer wel. Zo vindt Yiding er niets anders op dan een zoekertje in de krant te plaatsen (‘dat ik een springlevend persoon had gevonden die afgehaald kon worden’) om van Tangoet af te geraken. De droge en uitleggerige toon, waarin Xu de handelingen van zijn personages becommentarieert, versterkt het komische effect. Misverstanden zijn uitgesloten. Wanneer Dunhuang bijvoorbeeld volmondig verklaart dat hij een vriendin heeft, volgt er meteen: ‘Natuurlijk had hij geen vriendin, maar hij had het idee dat hij moest zeggen van wel.’ Als lezer word je voortdurend bij de hand genomen. Of om een roestig adagium boven te halen: er is nogal veel 'tell' en weinig 'show' in ‘Rennend door Beijing’.

Dat rennend is trouwens behoorlijk letterlijk te nemen. Elke gelukszoeker doolt door de stad, op zoek naar nachtelijke sigaretten, een onderkomen, een vrouw. Hij rent, om dvd’s af te leveren. Hij rent weg, op de hielen gezeten door agenten. Met de adem van Beijing in zijn nek, klaar om te struikelen. De bundel gaat over één personage, met drie namen en drie licht gewijzigde decors. Het gaat om de migrant, de dorpeling die zich in het stadsleven gooit en zich verslikt in zijn dromen. Zo wordt ‘Rennend door Beijing’ een aanklacht en een ode in één.

Xu’s generatieportretten leveren hem in China de ene literaire prijs na de andere op. De jonge auteur houdt zijn personages volledig aan de oppervlakte en zijn verhalen exemplarisch. De jongeren verklaren hun levenskeuzes in glasheldere bewoordingen: ‘Ik weet dat de valse papierenhandel een naar luchtje heeft,’ zei hij heel nonchalant […]. Maar wat doe je eraan, ik wil ook alleen maar een beter leven.' Ruimte voor interpretatie is er niet. Dat zorgt ervoor dat de jongeren nergens loskomen van het papier. Alleen de stad leeft en raast. 

Details Fictie
Rennend door Beijing Xu Zechen
Originele titel:
Paobu chuanguo Zhongguancun
Auteur: Xu Zechen
Vertalers: Joren Pronk, Ga-Yi Cheung, Carmen Jorissen, Annelous Stiggelbout
Uitgeverij: De Geus
Jaar:
2016
Aantal pagina's:
287