Will Schwalbe, 'De leesclub voor het einde van het leven'

Volgens de regeltjes

Boeken over boeken, wij hebben er een zwak voor. Jaren geleden wist 'De schaduw van de wind' onze liefde voor boeken weer aan te wakkeren, in 'The Jane Austen book club' konden we ons heerlijk laven aan de vele literaire verwijzingen en 'The hours' liet ons nog maar eens zien hoe mooi 'Mrs Dalloway' eigenlijk wel is. Toen 'De leesclub voor het einde van het leven' op de redactie toekwam, waren we dan ook meteen enthousiast, ook al werd het uit de titel duidelijk dat dit geen boek is om vrolijk over te worden.

Het autobiografische boek is geschreven door de Amerikaanse auteur Will Schwalbe. Zijn moeder krijgt te horen dat ze kanker heeft in een vergevorderd stadium. Er is met andere woorden niet veel hoop meer. De tijd die moeder en zoon nog resten brengen ze door in de wachtruimte van het ziekenhuis, op vakantie in Florida of gewoon thuis. Altijd waren er wel boeken waarover gediscussieerd kon worden, want zowel Will als zijn moeder Mary Anne zijn fervente lezers.

De boeken bieden hen een houvast in het leven. Ze geven hen de mogelijkheid om met elkaar te praten over moeilijke onderwerpen. Want hoe praat je met je stervende moeder over de dood? Het is iets waar Will Schwalbe mee worstelt en de boeken die ze lezen maken het iets makkelijker: 'Ja, dat doen boeken. Ze helpen ons om een bepaald onderwerp aan te snijden. Maar ze geven ons ook iets om over te praten als we het niet over onszelf willen hebben.'

Hoewel de personages uit 'De leesclub voor het einde van het leven' echt bestaan en dus mensen van vlees en bloed zijn, lukt het Will Schwalbe niet om ze zo op papier over te brengen. Schwalbe was uitgever en weet dus maar al te goed welke ingrediënten een goed boek dient te bevatten, maar de manier waarop hij ze gebruikt komt gekunsteld over. Zo vraagt hij aan het begin van de boekclub of zijn moeder iets kan vertellen over haar jeugd, want dat gebeurt altijd in boekenclubs. En zo is de lezer natuurlijk ook mee ...

De verwijzingen naar de boeken die gelezen worden zijn interessant, maar schieten vaak te kort. Er komen massa's boeken aan bod, waardoor het eerder aanvoelt alsof Schwalbe per se wil laten zien hoeveel boeken er in die periode gelezen werden, zonder dat alle boeken iets toevoegen. Telkens weer aanhoren hoe belangrijk boeken en lezen wel niet is, gaat overigens ook vervelen.

Bovendien, en hier wringt vooral het schoentje, slaagt Schwalbe er niet in een genuanceerd beeld te schetsen van zijn moeder. Over de doden uiteraard niets dan goeds, maar nu wordt Mary Anne akelig perfect voorgesteld. Ze blijft zich tot haar dood inzetten voor een bibliotheek in Afghanistan, maakt zich altijd druk over anderen, schaamt zich als ze tijdens haar ziekte een pijstiller moet vragen en ga zo maar voort. Schwalbe kan het niet nalaten om er telkens weer op te wijzen wat voor een fantastische vrouw en moeder Mary Anne was, tot vervelens toe. Daardoor ga je haar als lezer eerder bekijken als een heilige dan als een mens van vlees en bloed, wat de afstand tot de personages enkel vergroot.

We hadden graag iets meer gelezen over wat voor iemand Wills moeder écht was, inclusief de kleine kantjes die haar menselijk maken. Bovendien komen de boeken te oppervlakkig aan bod, kwaliteit gaat nog steeds boven kwantiteit. Nu mist het boek een ziel en diepgang. Misschien hard om te zeggen over een dergelijk autobiografisch boek, maar zo voelde het nu eenmaal aan. Het uitgangspunt was interessant, de uitwerking te schools.

Details Fictie
Originele titel:
The end of your life book club
Auteur: Will Schwalbe
Vertaler: Luud Dorresteyn, Otto Biersma
Uitgeverij: AMBO
Jaar:
2013
Aantal pagina's:
300