Tobias Tycho Schalken, 'Eldorado'

Vandaag schijnt de zon. Er was één wolk, vijf minuten geleden, die zo moedig was de stralen tegen te houden. Die wolk is weg en wij liggen in de tuinstoel te zweten. Door de zonnebril kijken we uit, net onder de zon, over de daken van de buren. Hier en daar vliegt een vogel, in de verte klinkt het geschreeuw van een kind dat niet krijgt wat het wil. Wat het wil, is niet geweten. Enkel de klank is echt - een spoor van een mens.

Net voor de wolk de zon verborg, lazen we ‘Eldorado’, een strip van Tobias Tycho Schalken. Een album waarin een vijftal reguliere verhalen aangevuld worden door experimenteler werk. Vertellingen die visueel in je ogen branden, je iets zeggen, zonder dat je direct weet wat.

En dan zijn er Schalkens schilderijen. Ook die zie je in ‘Eldorado’. Ze hebben wat van Caspar David Friedrichs desolate romantiek, maar zijn ook surrealistisch, als pakweg Borremans.

Verhalen – experiment – strips. Een wirwar van indrukken die samen tonen waar het over gaat. Die je laten voelen wat Schalken denkt – die je als een goed schilderij meenemen, woordeloos, naar andere plaatsen, waarvan je niet wist dat je ze bedenken kon.

Waar liggen die plaatsen? Wat zegt Schalken?

We zijn niet geneigd dit te verklappen. Want, net als in goede kunst-kritiek, zeg je beter niet te veel. Een over-analyse vernietigt de eerste indruk...

Maar ok, omdat we niet anders kunnen, zie hier wat uitleg.

In een van de verhalen, ‘Eldorado’, zie je een gezin in een auto. Ze rijden over een lange, lange weg. Ze spreken en discussiëren. De dochter is een tiener die zich verveelt. Ze wou niet mee. Wanneer de auto halt houdt, gaat de ze op pad. Ze ziet iets, daar in de natuur. Ze ervaart.

Een ervaring.

Zoals de eenzame man die in een post-apocalyptische wereld leeft. Uitkijkt over de ruïnes van onze beschaving, schilderijen bekijkt in een half vervallen museum, zwermen vogels in de lucht ziet dansen. In stilte, zonder tekst. Want in een wereld zonder mede-mensen is spreken zinloos.

Of dat andere meisje dat in ‘De lichten van thuis’ aan de voet van een woontoren staat. Op een beregend voetbalveld, in vreemd kunstmatig licht. Ze denkt terug aan vroeger, aan haar vader, aan haar pianolerares, aan het appartementje waar ze woonde.

Schalken kijkt naar mensen doorheen de ogen van de wereld waarin ze leven. De stad, de velden, de lucht en wolken. Schalken toont je dat je niet enkel bent wie je bent, maar ook waar je bent…

Klinkt bovenstaande te abstract – als de arty-farty analyse die we aanvankelijk wilden vermijden? Dat kan. Wil je een normalere aanbeveling – een doorsnee review die je zegt waarom je dit moet (moet) lezen?

Wel, euh. We kunnen je zeggen dat Schalkens tekeningen en schilderingen uitblinken in eenvoud. Dat ze altijd herkenbaar zijn en nergens overvreemd worden. (vrees dus niet: dit is geen moderne kunst). Hoe dat ene verhaal - ‘Eldorado’ – het hoogtepunt is. Hoe Schalken niet te vergelijken valt, met niemand…

Maar ach – een dergelijke recensie, vol met al te vaak gelezen woorden, is niet wat deze strip oproept. ‘Eldorado’ doet je onder de de zon kijken. Het laat je beseffen dat de schaduw op je zonnebril het huis van de buren vervormt. ‘Eldorado’ doet je stilstaan bij de wererld - en dat is wat telt.

Details Strips
Originele titel:
Onder de zon
Auteur: Tobias Tycho Schalken
Uitgeverij: Oogachtend
Jaar:
2018
Aantal pagina's:
168