Stefan Brijs, 'Andalusisch dagboek'

Schrijven is zoals naar vogels kijken

Stefan Brijs (1969) is duidelijk een schrijver die van afwisseling houdt. Na zijn onverbiddelijke bestseller De Engelenmaker en de opvolgers Post voor Mevrouw Bromley en Maan en zon, grijpt hij weer naar de essayistiek. Een literair genre dat hem niet vreemd is. Denk maar aan Kruistochten en De vergeethoek, twee titels van voortreffelijke kwaliteit.

In Andalusisch logboek, zijn nieuw boek, volgen we zijn zwerftochten door deze Spaanse provincie met een rijk literair verleden. Brijs vond er in het afgelegen dorp Loma Léon in 2014 een vaste schrijfstek. Vanaf 2016 hield hij er een logboek bij. Dit is volgens de definitie van het woord: een boek met aantekeningen omtrent zee- of luchtvaartkundige waarnemingen, koers, vaart, wind, ongevallen. Gelukkig nam Brijs deze definitie niet al te letterlijk op. Andalusisch logboek is een evenwichtig gedoseerde mix van cultuur, politiek, alledaagse voorvallen annex gesprekken met locals.

Van meet af aan ontpopt hij zich als een observator pur sang, met een uitgesproken liefde voor de natuur. Als een ware ornitholoog beschrijft hij elke vogel. Verrekijker en vogelgids liggen altijd binnen handbereik, want: 'Vogels kijken is als schrijven. Elk detail is belangrijk.'

Maar er is meer. Er zijn de verre buren in deze onherbergzame regio. Als eerste komt Pedro in beeld. Een dertiger die zich spontaan bij hem aanmeldt en hem helpt bij het snoeien en onderhoud van zijn olijfbomen. De conversatie tussen beiden verloopt aanvankelijk moeizaam, met als resultaat dat Pedro olijven mag oogsten. Ja, de Andalusiër is een handige overlever in economisch moeilijke tijden.

Andalusië staat uiteraard voor een rijk cultureel verleden met Federico Garcia Lorca als meest beroemde ambassadeur. Brijs trekt na talloze andere tochten dan toch naar Fuente Grande, voorbij Viznar, waar de Spaanse dichter tijdens de Spaanse burgeroorlog werd gefusilleerd. Het is een van de meest aangrijpende passages in zijn logboek.

'Dan begin ik plotseling over mijn  hele lichaam te rillen, overvallen door emoties. Voor het eerst sinds ik in Spanje woon raak ik werkelijk doordrongen van de wreedheid en willekeur die de burgeroorlog kenmerkte. Niets van alles wat ik er de voorbije jaren over heb gelezen en gehoord, heeft de machteloosheid en de woede bij me kunnen oproepen die ik nu gewaarword.'

Even boeiend zijn Brijs' portretten van Gerald Brenam, auteur van South from Granada, kunstenares Dora Carrington - een werk van haar siert de cover van het boek - dichter-schrijver Juan Ramon Jiménez en anderen.

Wie ooit Andalusië heeft bezocht, kan na lezing van Andalusisch logboek alleen maar meer houden van alles wat deze regio te bieden heeft. Het is nu uitkijken naar nieuwe Andalusische notities van Stefan Brijs. Hopelijk gunt hij ons dan eindelijk eens een blik in zijn nieuw opgetrokken schrijvershut.

 

Details Non-fictie
Stefan Brijs, 'Andalusisch dagboek'
Uitgeverij: Atlas Contact
Jaar:
2017
Aantal pagina's:
320