Serge Simonart, 'Klaproos'

Gedoemd om te herhalen

In het geschiedenislokaal van onze middelbare school hing een citaat van de filosoof George Santayana muurbreed doorheen de klas. ‘Wie de geschiedenis niet kent, is gedoemd ze te herhalen.’ Of er veel van onze jonge zieltjes toen al vatbaar waren voor zoveel wijsheid laten we in het midden. Wordt er trouwens in de lagere scholen nog vakkundig ingedramd dat 11 november méér is dan de 11-11-11 actiedag of het slot van een slechte musical uit de Studio 100 stal? Of er daarna in de middelbare scholen nog een uitstap naar de Dodengang of Bayernwald van het scholenbudget af kan, kunnen we alleen maar hopen. De Groote Oorlog sloeg honderd jaar geleden kraters en diepe wonden in de Westhoek. De laatste Belgische oud-strijder werd in 2011 begraven. Serge Simonart haalt echter de stokoude 116-jarige Victor Walgrave vanonder het stof. De man is oud en verward en heeft het grote ongeluk dat zijn geheugen hem niet in de steek heeft gelaten. Hij herinnert zich de miserie in de hel van het niemandsland, en overleefde haast als enige keer op keer de aanvallen, van de granaten tot het gifgas.

Victor belandt met veel bravoure als te jonge man op 16-jarige leeftijd in de frontlinie. De soldaten zijn kortstondig overmoedig en gaan er van uit dat alles in enkele weken beklonken zal zijn. De realiteit is echter anders. De bijtende kou, de voortdurende mortierinslagen, de ratten en de drek worden door Victor keer op keer geschetst tot het je bij de strot heeft gegrepen en niet meer loslaat. Dan is een musical ver af.

Simonart is geen allemans-auteur. You love him or you hate him. SS schreef jarenlang in Humo, maakte reportages voor Klara en schreef in het verleden al vier romans. Hoe realistisch ‘Klaproos’ ook aandoet, het is een roman die tot op het bot geïmpregneerd is met de harde werkelijkheid van de eerste wereldoorlog. Al herkauwt Victor Walgraeve de gruwelijke details tot in den treure, het portret van de frontsoldaat die alles rondom hem kapot geschoten ziet worden wordt er alleen maar pakkender op. Net als je er even genoeg van denkt te krijgen trekt Walgrave de lezer aan de oren, en maant hem aan bij de les te blijven.

De vertelstijl is echter onmiskenbaar Simonart. Luister naar de Klarareportage die hij maakte over Venetië - een echte aanrader trouwens - en je hoort dezelfde stem als die van Victor Walgrave. Mocht je aversie hebben, druk die dan de kop in, want de schetsen die Simonart maakt van het front klinken alsof hij zelf nachtenlang de vrieskou in Diksmuide heeft doorstaan. Net doordat de beelden zo pakkend zijn, lijkt ‘Klaproos’ de roman bij uitstek om ditmaal op 11 november de Groote Oorlog te herdenken. Verplichte kost voor de boekenlijsten van de middelbare school.

Want wie de geschiedenis niet kent, zal ze écht ook herhalen.

Details Fictie
:
:
Jaar:
2018