Senel Paz, 'Aardbei en chocolade'

Het ijs breken

IJssalon Coppelia in Havana was ooit een van de paradepaardjes van het Castro-regime. Met een keuze aan bijna dertig smaken kon het gemakkelijk de concurrentie aan met Amerikaanse salons, maar door economische sancties in de jaren negentig werd de keuze beperkt. Coppelia is het decor voor een van de meest vooruitstrevende teksten uit Latijns-Amerika. Dankzij de kleurrijke uitgave bij Zirimiri is het alvast uw literaire lievelingstoetje voor deze zomer.

David is een doorsnee Cubaans student, met roots op het platteland en een stereotiep beeld van wat ‘mannelijkheid’ moet zijn. Op een middag wordt hij in ijssalon Coppelia benaderd door Diego: contrarevolutionair, religieus en uitgesproken homoseksueel. David moet niets hebben van het ‘sujet’ dat ongevraagd aan zijn tafeltje schuift. Een illegaal exemplaar van de nieuwste roman van Vargas Llosa in het bezit van Diego trekt wel zijn aandacht. Zeker ook Diego’s getuigenis van een gevoelige passage uit het korte acteursleven van David.

‘Aardbei en chocola’ telt slechts 52 pagina’s en leest in vaarttempo heerlijk weg. De manier waarop Senel Paz meteen een zekere dreiging in dit kortverhaal brengt is overtuigend. Dat doet hij door vanuit het standpunt van David te schrijven en zijn innerlijke overpeinzingen uitgebreid uit de doeken te doen. Het geweten van de plichtsbewuste David, de verinnerlijkte maatschappij, noopt hem aanvankelijk haast tot het verklikken van Diego als ‘verdacht’ gezien zijn buitenlandse contacten.

Toch breekt langzaam het ijs tussen beide mannen. Op het appartementje van Diego drinken ze samen thee uit Engelse kopjes. In hun gesprekken tasten ze elkaar af. Diego blijkt minder contrarevolutionair dan eerst gedacht. ‘Nee, meneer, we zijn net zo patriottisch en standvastig als iedereen. Als we moeten kiezen tussen een pik en Cuba, dan is het Cuba.’ Er ontstaat iets dat voorzichtig op vriendschap lijkt. Maar kan dat wel, een vriendschap tussen twee mannen, waarvan één uitgesproken homoseksueel? Davids uitlatingen aan het regime brengen Diego in een lastig parket. Maar was anderzijds hun ontmoeting in het ijssalon wel zo toevallig als het leek?

Homoseksualiteit is al even uit het Cubaanse strafboek geschrapt en strafkampen behoren tot het verleden. Maar gelijke rechten zijn geen eindbestemming. Het gaat om het doorbreken van denkpatronen. Homofobie hoort nog steeds bij machocultuur. Het is de kracht van dit kleine boekje op de kleine revoluties rond acceptatie te wijzen. ‘Aarbei en chocolade’ overstijgt daarmee de noemer LGBTQ-literatuur. Paz wijst op het overleven van het individu in een totalitaire maatschappij, het kleur durven bekennen. Kortom voor aardbei durven kiezen, ook al is er chocolade. Tel daarbij de soundtrack van Célina Gonzales en een voorzichtig hoopvol einde en u hebt uw toetje voor deze zomer gevonden.

‘Toen ik op straat stond sneed een optocht van pioniers me de pas af. Ze droegen uniformen die pas gestreken leken en hadden bossen bloemen in hun handen. Hoewel een pionier met bloemen al een tijdje een cliché van de toekomst was, onlosmakelijk verbonden met leuzen die ons oproepen om voor een betere wereld te vechten, bevielen ze me, en ik bleef er een aankijken, die zijn tong naar me uitstak toen hij dat merkte.’

Details Fictie
:
:
Jaar:
2018
Aantal pagina's:
52