Roos van Rijswijk, 'Onheilig'

Door de navelstreng tot elkaar veroordeeld

Niets zo heilig als de band tussen een moeder en haar kind. Tijdens de negen maanden dat ze een onafscheidelijk duo vormen, dat de een letterlijk niet zonder de ander kan, ontstaat iets waar in geen enkele taal de juiste woorden voor bestaan. Meestal zindert dat onbeschrijflijke gevoel ook na het doorknippen van de navelstreng aan beide zijden nog een leven lang na. Maar af en toe voelt die onafwendbare knip aan als een bevrijding. Het ogenblik waarop twee door het lot aan elkaar geketende wezens eindelijk hun eigen weg kunnen gaan. Vanaf die knip drijven twee zielen elk hun eigen kant op tot de afstand zo immens groot is dat een mensenleven niet meer volstaat om die kloof opnieuw te dichten. Miguel en zijn moeder, de protagonisten van Roos van Rooswijks eerste roman ‘Onheilig’, dreven tijdens hun leven behoorlijk ver uit elkaar. Lukt het hen om elkaar terug te vinden?

Want de klok tikt. Miguels moeder krijgt het nieuws dat haar hele lijf vervuild is met zwarte stippen die weigeren de aftocht te blazen. Het doet haar besluiten om haar zoon nog een laatste keer te bezoeken. De afstand tussen hen was al groot vanaf Miguels onaangekondigde geboorte in het toilet van warenhuis De Bijenkorf, maar sinds zijn vlucht naar Duitsland loopt er nu ook een heuse landsgrens tussen hen beiden. Positieve noot is dat ook Miguel de behoefte voelt om zijn moeder nog een laatste maal te kunnen omarmen vooraleer Magere Hein daar z’n zeisje voor steekt. ‘Onheilig’ verhaalt de zoektocht van deze twee geknakte zielen die ook apart heel wat demonen te overwinnen hebben. Hun queeste verloopt moeizaam en ze lopen allebei het risico om over hun eigen voeten te struikelen, met zichzelf in de knoop te raken, hun eigen staart achterna te lopen.

‘Onheilig’ is de eerste roman van de jonge Roos van Rijswijk, al kruipt ze duidelijk niet voor het eerst in haar pen. Haar ervaringen met columns en kortverhalen maken dat ze moeiteloos de lezer bij de les kan houden. Vooral omdat ze Miguel en zijn moeder neerzet als levensechte, geloofwaardige personages in schijnbaar eenvoudige kenschetsen. Die twee zitten met heel wat onverwerkt leed, maar vergeten in de tussentijd niet om gewoon door te gaan met het leven en daarvan op nuchtere wijze de grap te blijven inzien. En toch. Toch blijven die twee, ondanks hun zeer getroebleerde relatie, op zoek naar iets wat alleen maar onvoorwaardelijke liefde kan heten. Zo ontfermt Miguel zich in Duitsland over Jorge, een man met een lichte mentale achterstand die op een dag kwam aanwaaien en qua uiterlijk weleens zijn broer zou kunnen zijn. Zijn moeder houdt er dan weer een aparte verhouding op na met Leendert die enkel haar boodschappen doet, maar die – in een andere tijd, een ander leven – een grotere rol had kunnen spelen.

‘Onheilig’ zit vol tristesse zonder diepdroevig te worden. De verhalen van Miguel en zijn moeder zijn een aaneensluiting van gemiste kansen, van nét niet, van aanmodderen, van telkens weer door de knieën gaan, van telkens weer opstaan ook, van heel hard willen, van maar zelden lukken. En toch niet opgeven. Nooit opgeven, zelfs al dwingt een leger van zwarte stipjes je tot overgave. Het is nooit te laat om een afstand, hoe groot ook, opnieuw te willen dichten. Of je daarin slagen zult, is wat anders. Maar wat heb je te verliezen?

Details Fictie
Uitgeverij: Em. Querido's Uitgeverij BV
Jaar:
2016
Aantal pagina's:
219