Philipp Meyer, Roest

De ontdekking van het jaar!

Boekenrecensent bij Cutting Edge, het is geen pretje. Oké, er zijn dan wel de poen, de roem en de hordes groupies, maar vaak sleep je jezelf door tonnen voorspelbare, middelmatige literatuur. Gelukkig stoot je daarbij af en toe ook op een onbekend boek waar je niks speciaal van verwacht, en dat je dan compleet van je sokken blaast. ‘Roest’, het debuut van Philipp Meyer, is zo’n boek.

Meyer is een 35-jarige Amerikaan, die al een erg gevarieerd leven achter de rug heeft. Hij groeide op in Baltimore, Maryland. Zijn moeder was kunstenares en zijn vader kwam aan de kost als elektricien. De familie Meyer woonde in een arbeiderswijk en de jonge Philipp zag hoe zijn buurt verloederde. De criminaliteit en de werkloosheid stegen nadat de oude, zware industrie die bijna de hele bevolking tewerkstelde, ineengestuikt was. Na een woelige schoolperiode ging hij, om zijn studieschulden te betalen, een tijdje aan de slag bij een bank. Maar dan was het tijd om zich volledig op het schrijven toe te leggen.

‘Roest’ bevat de nodige autobiografische elementen, maar gelukkig overdrijft Meyer daar niet mee. Het verhaal speelt zich niet af in de grootstad Baltimore, maar in Buell, een klein stadje in Pennsylvania. De gevolgen van de globalisering slaan er genadeloos toe met alle sociale gevolgen van dien. Vooral de jonge mensen staan er voor een moeilijke keuze: wegtrekken uit de vertrouwde regio waar ze zijn opgegroeid of een heel leven met werkloosheid en misschien wel armoede kampen.

Isaac kiest voor het eerste. Hij muist ervanonder. Maar Isaac is ook bang. Hij is een beetje een nerd en weet niet goed met mensen om te gaan. Daarom overtuigt hij zijn vriend Billy om toch een eindje mee te trekken. Billy is een typische jock, een luie dommekracht die eigenlijk niet weg wil. Hun tochtje duurt echter niet lang. Wanneer ze in een verlaten fabrieksterrein schuilen, komen ze drie zwervers tegen. Het komt tot een schermutseling waarbij Isaac één van de mannen doodt. Dit incident zet een hele machinerie in gang, die Isaac en Billy de controle over hun situatie doet verliezen.

Hoewel Isaac en Billy op het eerste zicht de hoofdrollen spelen, wordt elk hoofdstuk vanuit de ogen van een ander personage bekeken. Zo is er ook Billy’s moeder, de zus van Isaac … en Harris, de politiecommissaris van Buell. Harris is gelukkig niet het cliché van de Amerikaanse cop. Hij beseft dat je niet kan terugvallen op domme, onmenselijke stellingen als ‘regels zijn regels’. Je moet wel proberen te doen ‘wat het beste is’. Harris lijkt daarbij wel wat op de sheriff in de klassieker van Harper Lee, ‘To kill a mockingbird’. Beide mannen weten immers dat recht en rechtvaardigheid twee verschillende begrippen zijn.

Naast Harper Lee doet Meyer met ‘Roest’ nog aan andere literaire grootheden denken. John Steinbeck is een naam die vaak valt. Dat komt dan vooral door het sociaal engagement in deze fantastische roman. ‘Het heeft iets bijzonder Amerikaans: pech aan jezelf wijten, de weigering om in te zien dat je leven bepaald wordt door sociale krachten, de neiging om grote problemen toe te schrijven aan individueel gedrag’, klinkt het ergens.

Meyer toont zich echter niet alleen sociologisch erg sterk. Hij is ook een slimme psycholoog die zijn personage heel geloofwaardig maakt. Het zijn stuk voor stuk mensen die soms domme dingen doen. Maar het is aan de lezer om te oordelen in hoeverre ze daar zelf verantwoordelijk voor zijn. Dat geeft tonnen interessant voer voor discussie. Alleen daarom al is ‘Roest’ de ontdekking van het jaar!

Details Fictie
Originele titel:
American rust
Auteur: Philipp Meyer
Vertaler: Arjaan van Nimwegen
Copyright afbeeldingen: De Bezige Bij
Uitgever: De Bezige Bij
Jaar:
2009
Aantal pagina's:
392