Robert Seethaler, 'Het veld'

Six feet under

Echte boekenliefhebbers zullen het magische gevoel vast herkennen. Het moment waarop je een boekhandel binnenstapt en je als het ware geroepen wordt door een boek. In sommige gevallen voel je je dan niet zozeer aangetrokken door de titel van het boek of door de naam van de schrijver, maar louter en alleen door de cover. Net dat gevoel, dat ons eerder bijvoorbeeld al op het spoor bracht van Arnon Grünberg (‘Huid en haar’) en Joost De Vries (‘De republiek’), dreef ons onlangs naar de nieuwste roman van Robert Seethaler. De schrijver van ‘Een heel leven’ en ‘De Weense sigarenboer’ kwam onlangs immers op de proppen met nieuw werk van zijn hand.

In ‘Het veld’ schotelt Seethaler ons een veelbelovende beginsituatie voor. Het veld waarover sprake, is de begraafplaats van Paulstadt. Eén man, een frequente bezoeker van het kerkhof, heeft het gevoel dat hij de doden hoort praten. Zonder daadwerkelijk te verstaan wat ze zeggen, hoort hij hun stemmen. Gelukkig hebben wij Seethaler om dat dodengeneuzel voor ons te vertalen.

Blijkt dat de verhalen van onze dierbare overledenen nogal van elkaar verschillen. Sommigen vertellen over hun dood, anderen herinneren zich liever mooie momenten uit hun leven of hebben het over de gemiste kansen die hun leven getekend hebben. De verhalen kunnen in grote lijnen dan ook los van elkaar gelezen worden, maar toch vallen er onderlinge verbintenissen te noteren. Seethaler laat het woord aan twee ongelukkige echtgenoten, aan twee voormalige geliefden, aan de pastoor die aan zijn roeping begint te twijfelen en aan een ooggetuige die de kerk heeft zien branden. Het zijn dus in eerste instantie de weerkerende personages die voor een rode lijn zorgen in het boek.

Hier en daar keren ook een aantal thema’s terug. Het meest in het oog springende thema is daarbij ouderdom, niet onlogisch in een boek waarin de dood een cruciale rol speelt. Sommige personages takelen ziek af, anderen blijven tot op hoge leeftijd gezond, maar betalen voor zo een lang leven met een gevoel van eenzaamheid. Het mag duidelijk zijn dat Seethalers werk niet steeds luchtig wegleest.

Toch hebben wij op veel momenten genoten van ‘Het veld‘. Heel wat verhalen en personages grepen ons naar de keel. We denken bijvoorbeeld aan Susan Tessler, de zieke vrouw die in een sanatorium verzeild raakt en in een eveneens terminale vrouw haar beste vriendin vindt. Vriendschap onder een zwaard van Damocles.

Veel van Seethalers eenvoudige personages, waarover we vaak niet veel meer weten dan wat zij ons vertellen (en wat dan door andere personages bevestigd of tegengesproken wordt), weten ons dus te raken. De personages hebben echter elk een andere stem, wat Seethaler ons duidelijk maakt door voor bepaalde personages een andere, in onze ogen minder vlotte schrijfstijl te hanteren. Het is op die momenten dat we de draad dreigen kwijt te raken en we geregeld passages opnieuw moeten lezen. Dat komt het leesplezier uiteraard niet ten goede.

‘Het veld‘ is een geslaagde roman, die vooral opvalt door het intelligente opzet en door de ontroerende verhalen die erin verteld worden. De stroeve schrijfstijl die de schrijver voor een aantal personages gebruikt, doet ons echter vermoeden dat er nog meer uit dit sterke opzet te puren viel.       

Details Fictie
Originele titel:
Das Feld
Auteur: Robert Seethaler
Uitgeverij: De Bezige Bij, Amsterdam
Jaar:
2019
Aantal pagina's:
238