Rob van Essen, Elektriciteit

Een fascinerend rariteitenkabinet

Haruki Murakami vergeleek het schrijven van een roman ooit met het planten van een bos, en het schrijven van korte verhalen met het aanleggen van een tuin. Volgens de Japanse schrijver vullen de roman en het kortverhaal elkaar aan en vormen ze samen een compleet landschap.

Na het lezen van Rob van Essens nieuwe verhalenbundel ‘Elektriciteit' kunnen we Murakami's stelling alleen maar volmondig beamen. De twintig kortverhalen in deze bundel sluiten immers bijna naadloos aan op van Essens laatste roman ‘Visser', die volkomen terecht de shortlist van de Libris Literatuurprijs haalde.

In ‘Visser' maakten we kennis met geschiedenisleraar Jacob Visser, die tegen wil en dank tot een soort extreem-rechtse heiland werd uitgeroepen en stilaan alle grip op de werkelijkheid verloor. Ook in ‘Elektriciteit' wemelt het weer van de personages die plotseling ontdekken dat alles anders is dan ze altijd hebben gedacht en daardoor de voeling met de werkelijkheid verliezen. Het is een thematiek waarmee we ook al kennismaakten in de sterke verhalenbundels ‘Groener gras' van Annelies Verbeke en ‘De bijeneters' van Peter Terrin.

De bundel trapt meteen sterk af met het verhaal ‘Zout water', waarin een vrouw haar echtgenoot verrast met een borstvergroting. Op zich niets bijzonders, ware het niet dat de vrouw haar nieuwe borsten heeft gevuld met het zweet van haar man.

De geest van Albert Camus en Franz Kafka is nooit veraf in het rariteitenkabinet van personages dat van Essen vervolgens opvoert. Denk hierbij bijvoorbeeld aan het verhaal ‘Lopend water' waarin een koppel droomt van een woonboot, maar waarvan de echtgenote uiteindelijk bang van het klotsende water blijkt te zijn wanneer ze eindelijk op hun droomboot wonen. Een ander mooi voorbeeld van van Essens existentiële verbeeldingskracht is het verhaal ‘Vrienden maken', waarin een man die na een zelfmoordpoging in een ziekenhuis terechtkomt erachter komt dat het belangrijk is om vrienden te maken.

Ieder verhaal geeft op zijn eigen manier telkens weer een ander aspect van de huidige condition humaine weer. Zo is er in het verhaal ‘Een vage gestalte' bijvoorbeeld sprake van een lijk dat pas na drie maanden gevonden wordt. De buurman, die al die tijd niets gemerkt heeft, wordt plotseling bestookt door de media en groeit daardoor uit tot een paria.

Hoewel de verhalen in deze verhalenbundel niet alledaags zijn, is ‘Elektriciteit' toch een boek dat bijzonder vlot wegleest. Rob van Essen is er namelijk in geslaagd om personages te creëren die - ondanks hun op het eerste gezicht wat wereldvreemdheid - toch bijzonder herkenbaar zijn. Het zijn allen personages die je, vaak zonder het zelf te beseffen, dagdagelijks op straat tegenkomt en die je naaste buren zouden kunnen zijn. Naast die herkenbaarheid is het vooral ook de laconieke toon waarmee van Essen zijn verhalen schrijft, die ervoor zorgt dat zijn verhalen afwisselend confronteren en ontroeren en minstens even vaak een heimelijke glimlach op je gezicht toveren.

Na het bijzonder sterke ‘Visser' werd er veel verwacht van Rob van Essens nieuwste pennenvrucht, maar met ‘Elektriciteit' heeft hij die hooggespannen verwachtingen meer dan ingelost. Wie van ‘Visser' genoten heeft, zal ook aan deze verhalenbundel bijzonder veel leesplezier beleven. Met 'Elektriciteit' heeft Rob van Essen alweer een bijzonder lezenswaardig boek geschreven.

Details Fictie
Auteur: Rob Van Essen
Copyright afbeeldingen: Nieuw Amsterdam
Uitgever: Nieuw Amsterdam
Jaar:
2010
Aantal pagina's:
173