Pjeroo Roobjee, 'Een mismaakt gouvernement'

Taalklodders

Wanneer je de korte inhoud van ‘Een mismaakt gouvernement’, de nieuwe roman van de Gentse schrijver, schilder en fulltime kunstenaarsmens Pjeroo Roobjee, zou lezen, zou je al snel tot de conclusie komen dat het om een ‘normale’, doordeweekse Vlaamse roman zou gaan. Dat hoort toch wel genuanceerd te worden. Voor zij die Roobjee-onbekend zijn; u bent bij deze gewaarschuwd.

Odette Saudemont – Roobjee’s hoofdpersonage -,  een kloeke kettingrokende dame van 60, besluit om naar het Zuiden van Frankrijk te trekken. Ze is vastbesloten haar Vlaams bestaan op te geven, volledig te vergeten en een nieuw leven op te bouwen onder de Franse zon. Frankrijk moet voor haar een nieuwe start betekenen. Tragisch genoeg gebeurt net het omgekeerde. Een van de eerste dingen die Odette doet van zodra ze in la douce France aangekomen is, is grasduinen in een stapel tweedehandboeken. Toeval wil dat ze op een Nederlandstalig exemplaar van het boek ‘Eerste liefde’ stuit. “Een door vorstenzoon Toergenev voortgebrachte novelle,” aldus Roobjee. En niet zomaar een ‘Eerste liefde.’ Dit specifieke exemplaar gaf Odette jaren geleden aan haar eerste liefde Winnie. De tragiek van de historiek wil dat Winnie uiteindelijk haar zus trouwde; een blijvend mankement in het mismaakt gouvernement van de familie Saudemont. Het mysterie “Waar is Winnie”, stuwt vanaf de ontdekking van het bestofte boek het verhaal voort. Tegelijkertijd geeft Roobjee ook steeds meer familiegeheimen van Odette’s familie vrij.

Niettegenstaande het feit dat de verhaallijn anders doet vermoeden – het raadsel moet al lezend opgelost worden -, is ‘Een mismaakt gouvernement’ geen makkelijk boek om lezen. Eens hij zijn verhaallijn geschetst had, koos Roobjee de dikste kwast uit zijn schildersarsenaal om met dikke taalklodders het verhaal verder in te kleuren. Daarbij liet hij geen enkele kleur uit het palet van de Nederlandse taal achterwege. Nu eens vult Roobjee zijn zinnen met archaïsch Vlaamsch, dan weer schrijft hij met neologismen.

De barokke bombast van Roobjee’s lyrisch geweld zorgt ervoor dat je de aandacht bij de les moet houden wil je niet verloren lopen in het woud van ‘Roobjeismen.’ Bijzonder zware zinsneden als “ivoren snijbijters”, “een strijkdroge heldere kade”, “iets tevoorschijn schamoteren” zijn legio. Het niet aflatende heen-en-weer tussen standaardtaal, ‘Roobjee-taal’, taalvarianten en hoge en lage registers kunnen aanvankelijk verrassen, maar putten de lezer uiteindelijk ook uit.

Hoewel je moeilijk anders kan dan Pjeroo Roobjee’s taalacrobatie appreciëren – aan elke zin is met het de liefde van een meestertimmerman geschaafd – haalt net die taal de vaart uit de roman ‘Een mismaakt gouvernement.’ Meer dan eens word je geconfronteerd met een zin of een passage die je moet herlezen wil je de draad niet kwijt raken. Wat je Roobjee wel moet nageven, is dat hij als geen andere de taal kan manipuleren, bijschaven, op zijn kop zetten en zelfs uitvinden. Spijtig is, dat wanneer de rook van Roobjee’s taalaanvaal opgetrokken is, er enkel nog de contouren van een ‘normale’, doordeweekse Vlaamse roman overblijven.

Details Fictie
Auteur: Pjeroo Roobjee
Copyright afbeeldingen: Querido
Uitgever: Querido
Jaar:
2010
Aantal pagina's:
338