Philippe Glogowski, 'Ypres Memories'

Verdienstelijke Eerste Wereldoorlog

Hoe was dit mogelijk? Hoe, in godsnaam, konden we zo bevooroordeeld zijn? Vooraleer we aan 'Ypres memories' begonnen, wisten we al dat de strip ons zou teleurstellen. Niet omdat die onze eerste aanblik geweld aandeed, niet omdat we het geen kans wilden gunnen. Integendeel. Maar had de wereld nog wel nood aan een extra strip over de Eerste Wereldoorlog? 'Loopgravenoorlog' van JacquesTardi bestaat immers al. En dat, beste lezer, is de genialiteit zelve. Een strip zo goed dat elke opvolger overbodig is, in het niets zou wegzakken. Verschrompelen zou in vergelijking met wat Tardi de wereld schonk.

We vergisten ons.

Hoewel, het begin leek ons gelijk te geven. Net als in 'Loopgravenoorlog' volgt de auteur – de Belg Philippe Glogowski – een willekeurige soldaat. Geen Fransman, als bij Tardi, maar een Engelsman. Zoals iedereen weet is in de oorlog iedereen gelijk en zijn nationaliteiten inwisselbaar – dus daar vonden we geen verschil. Je leest wat de Engelsman denkt, je ziet wat hij moet doorstaan. Gruwel, modder, dood. Oorlog en wanhoop door de ogen van de gewone man. Geen puur overzicht van het hoe wat en waarom van de Grote Oolrog. Wel een diepmenselijke blik.

Dit eerste deel was niet slecht, doch het raakte ons weinig. Als Tardi van een gelijkaardige benadering een absoluut aangrijpend en diep verontrustend verhaal maakt, blijft Glogowski op de vlakte. Mooi geprobeerd, dat wel. Niet mis – hoewel nogal klassiek – getekend, maar al bij al te mooi. Te clean. De stank van de aan prikkeldraad rottende lijken kon ons niet bereiken. Een National Geographic-versie van een echt drama. Informatief, verzorgd, maar nogal eenvoudig.

Gelukkig werd het beter. Ook weer als in 'Loopgravenoorlog' wordt na deel één het verhaal gewoon opnieuw verteld, maar dan door de ogen van iemand anders. Een andere arme drommel die amper weet waarvoor hij vecht. We lezen en zien wat deze soldaat in zijn dagboek noteert. Wederom dood en verdoemenis. Wederom nogal braaf verteld – veel begeleidende tekst en verzorgde maar nergens echt originele tekeningen. Maar, en die maar is belangrijk, dit tweede deel van de strip nam ons mee. Het zand nat van bloed konden we nog altijd niet voelen, maar wat de soldaat dacht, zijn twijfel, hoop en wanhoop, die wel. Glogowski vertelt degelijk, gaat voor nuance en slaagt er in een mooi, bijna (bijna) hartverscheurend einde te tekenen.

We waren verbaasd. Hoe kon dit? Had Tardi zijn gelijke gevonden? Hoe kon deze strip – die er zo binnen de lijntjes uitziet – toch indruk maken?

We moesten het testen. We lazen 'Loopgravenoorlog' opnieuw. Conclusie: Tardi is en blijft op eenzame hoogte. Noch in tekeningen noch in verhaal wordt hij door Glogowski bijgehaald. Geen ramp, geen schande. Een vergelijking met Tardi is onvermijdbaar en onwinbaar. Dat 'Ypres memories' stand houdt spreekt voor de strip. Vandaar deze goede raad: al wie 'Loopgravenoorlog' nog nooit las, schaft zich die aan. Laten we dat een verplichting noemen – een humanitaire daad. Wie Tardi al kent, mag zich door Glogowski laten verrassen. De strip verdient het.

Details Strips
Auteur: Philippe Glogowski
Uitgever: TJ Editions
Jaar:
2013
Aantal pagina's:
50