Peter Pontiac, Rhythm. Het stripwerk compleet en chronologisch: 1960-2011

Sid Vicious' ongeknipte teennagel

Peter Pontiac. Nederlander, een fenomeen, de Crumb van de Lage Landen (wordt wel eens gezegd). Ooit een zware junk maar nu niet meer, een tekenaar met een overdosis aan talent, een verwarde kop en het onderwerp van deze onweerstaanbaar essentiële strip: 'Rhythm. Het stripwerk compleet en chronologisch: 1960-2011'.

Een overzichtsboek dus, waarin alles staat wat de Heer Pontiac ooit in stripvorm goot. Alles, maar ook weer niet. Dat wat hij tekende, maar niet te identificeren is als 'strip' (posters, flyers, bierkaartjes ...) werd weggelaten. En maar goed ook, want deze verzamelaar telt al een mooie 368 pagina's. Een paar meer en het boek zou helemaal niet meer te tillen zijn.

In de vijftig jaar dat Pontiac tekent, heeft hij het voornamelijk over één onderwerp gehad: zichzelf. Waar niets mis mee is, tegenwoordig is het zelfs een traditie. Maar Pontiac was zijn tijd ver vooruit en is dat eigenlijk nog altijd. Niet alleen baande hij een weg voor al wat nu hip en autobiografisch is, hij heeft zich nooit of te nimmer - nu nog niet - een zier aangetrokken van hoe het zou moeten.

Zijn strips lijken op strips, maar zijn helemaal iets anders. Een samenhangend verhaal is op enkele uitzonderingen na ver te zoeken. Vaak werkt hij volgens vrije associatie. Hij tekent een wit blad boordevol, al dan niet met kadertjes omlijnd, waarin je als lezer dan je eigen weg moet zoeken. Het vergt concentratie, want echt alles is betekend, maar het fascineert o zo hard. Dit is een boek dat je leest, herleest, dan nog eens opendoet om uiteindelijk te merken dat je nog altijd niet alles gezien hebt.

Misschien eerst nog dit: Peter Pontiac is niet voor de goedhartigen. Zij die geloven in het peperkoeken hart in elk van ons, zij die beschaamd wegkijken als er geweld dan wel openlijke seks getoond wordt, zij hebben niets aan Pontiac. Zoals gezegd was de man immers ooit een junk. De tekeningen uit die periode (jaren zeventig) zijn zwart. Diepdonker zwart. Pontiac beweegde zich in underground werelden vol spuiten en verwrongen gedachten. Leefde als een punker. Als een echte: niet de punkglam van Malcolm Mclarens Sex Pistols, maar wel het rauwe, hopeloze van Sid Vicious' ongeknipte teennagel.

De strips uit die periode komen aan als een uppercut. Door hun intensiteit, maar ook door hun goudeerlijke autobiografische inslag. De 'Via Dolorosa'-pagina (waarop een zombie Pontiac/Bob Dylan te zien is, lijdend onder het verdwijnen van zijn relatie) zal voor altijd onze hersenen verteren.

Later, eenmaal afgekickt, komt er meer kleur in beeld. Wordt alles ook wat rustiger. Zie je meer hoe goed - en we benadrukken dit - Pontiac kan tekenen. Talent is een woord dat simpelweg niet volstaat. Hoogtepunten uit deze postdrugs periode vonden wij de avonturen van 'Gogo, Gaga & Gigi' (een heerlijke en grappige blik op punk-Holland, op de rasta's en de hippies), Pontiacs verslag van Lowlands 1996, het verrassend poëtische 'Signed by War' (over de oorlog in Joegoslavië), zijn ontmoetingen met Herman Brood en Nico van The Velvet Underground, en ga zo maar door.

Het is onmogelijk te kiezen uit al wat in dit boek verzameld is. Zo is het ook onmogelijk te vertellen waarom Pontiacs strips zo kloppen. Omdat hij eerlijk is, omdat je hém leest doorheen zijn tekeningen, omdat hij tekent alsof zijn leven ervan afhangt. Allemaal argumenten om 'Rhythm' te kopen. En we benadrukken kopen (ondanks de nogal forse prijs), want eenmaal je dit gelezen hebt en overrompelt bent door de waanzin van de pagina's, verslaafd aan hoe vol ze staan, dan geef je dit toch nooit meer weg?!

Details Strips
Auteur: Peter Pontiac
Copyright afbeeldingen: www.pinceel.be
Uitgever: Oog & Blik / De Bezige Bij
Jaar:
2011
Aantal pagina's:
368