Peter Giesen, 'Retour de France'

Aimez profondément la vie

Vier jaar geleden was Éric Zemmours 'Le suicide français' een bestseller bij onze zuiderburen, een jaar later ontleedde Houellebecq in 'Soumission' hoe snel identiteiten kunnen vervliegen in een mix van ijdelheid en existentiële twijfels. Op de dag dat 'Soumission' verscheen, vond de aanslag op de redactie van Charlie Hebdo plaats. Waren 'Le suicide français' en 'Soumission' herauten van het naderende onheil? Of pikten Zemmour en Houellebecq simpelweg signalen op die genegeerd werden door de goegemeente?

De voorkaft waarop een Simca Aronde prijkt die over de Route Nationale 7 zoeft, doet vermoeden dat 'Retour de France' een gratuite oefening in nostalgie is. Wie verwacht onderhouden te worden met passages over zacht zoemende krekels in de Provençaalse nacht of over de schoonheid van Monets vijvers in Giverny, zal in 'Retour de France' echter geen compagnon de route vinden. Giesen koppelt in dit boek de vorsende blik van Zemmour en Houellebecq aan een diepe doorleefde genegenheid voor de eigenaardigden van onze favoriete vakantieland.

'Als je een bankrekening wilt openen, blijkt het filiaal van de Banque Populaire een klein hof te zijn (...) In Nederland kun je een bankrekening openen met een paar muisklikken, in Frankrijk is daarvoor een gesprek van een uur nodig, waarbij oneindig veel formulieren moeten worden ingevuld en afgestempeld (...) Overal zie je de sporen van de hofcultuur (...)'

Wanneer hij rondwandelt in de Parijse banlieues blijken de bewoners er effectief aanspreekbaar, in tegenstelling tot wat algemeen wordt aangenomen:

'De reis van Parijs naar Grigny is geen reis van rijk naar arm, maar iets veel ergers: een reis van rijk naar overbodig en ongeliefd.'

Het is een aspect dat 'Retour de France' kenmerkt: Giesen begint waar de idées reçues eindigen. Zo koppelt hij de mistoestanden in de banlieues niet aan een gebrekkig politiek beleid, maar betrekt hij de totalitaire architectuur van Le Corbusier in de discussie. Wanneer hij schrijft over de plaats waar Napoleon aan wal kwam in 1815, schrijft hij ook over het anonieme graf van terrorist Coulibaly. Alle twee zijn ze te vinden langs de Route Nationale 7. Eén weg kan een scherp zicht bieden op het uiterst diffuse karakter van een land.

Wie zich thuis voelt in de boeken van Bart Van Loo, vindt hier een goede vriend.