Pascal Rabaté, 'Ibicus'

Met alle Russen, maar niet met den deze

'Ibicus' wordt aanzien als het absolute meesterwerk van Pascal Rabaté. Tussen 1998 en 2001 verschenen de vier delen van dit huzarenstuk, gebaseerd op een toevallig koopje op een rommelmarkt. Rabaté tikte 'Ibicus' van de Russische auteur Tolstoj op de kop, geïllustreerd met houtsneden uit 1926. Maar eenmaal thuisgekomen besefte hij dat het niet om de Leo Tolstoj van 'Oorlog en vrede' ging, maar om een zekere Aleksej Tolstoj. Hij las het boek uiteindelijk toch en raakte er compleet door gefascineerd. Hier moest en zou Rabaté een strip van maken. Het werd een vierluik dat volgens Rabaté trouw is gebleven aan de geest van het oorspronkelijke werk, maar uiteindelijk toch een vrije bewerking is. De stripreeks werd met talloze prijzen overstelpt en werd meteen tot onvervalste stripklassieker gebombardeerd. Oog & Blik verzamelde de vier delen in één vertaalde uitgave.

In 'Ibicus' volgen we de avonturen van boekhouder Simeon Nevzorof tijdens de Russische Revolutie. De groeiende onrust stoort hem totaal niet want hij houdt zich hardnekkig vast aan de voorspelling van een zigeunerin enkele jaren voordien: als het land in oorlog en dood ondergedompeld raakt, zal hij onder het teken van de Ibicus, de sprekende schedel, rijk worden. Wanneer de Russische Revolutie in al zijn gruwel uitbreekt, aarzelt Nevzorof dan ook niet om over lijken te lopen om zijn felbegeerde rijkdom te bereiken.

In zijn obsessieve tocht richting een droomleven vol rijkdom komt Nevzorof in aanraking met allerhande louche figuren en raakt zijn leven verstrengeld met drugs en gokken. De karikaturale tekenstijl van Rabaté sluit perfect aan bij de extreme en bedenkelijke persoonlijkheden die Nevzorofs pad kruisen. Veelal zijn de personages buitenproportioneel langgerekt, Nevzorof incluis, wat hun sluike, sluwe aard des te meer lijkt te benadrukken. Rabaté gebruikt geen scherpe, strakke lijnen, maar eerder vage verfvlakken die het vertroebelde Rusland meer eer aandoet dan hyperrealistische taferelen ooit zouden kunnen. Bovendien benadrukken de sterk aanwezige schaduwen deze duistere geschiedenis.

Simeon Nevzorof blijkt de antiheld bij uitstek. Zijn handelingen weten nauwelijks sympathie met de lezer op te roepen. Maar toch kan je niet anders dan gefascineerd geraken door dit personage. In een klimaat waar constant geëist wordt om een politieke kant te kiezen, beweert onze antiheld 'voor persoonlijke vrijheid' te zijn. Dit vertaalt zich vooral naar opportunist in extremis: hij is tot alles in staat om zijn eigen vel te redden, zelfs vrienden verraden. Het geluk zit hem ook constant mee. Het lijkt alsof hij onverwoestbaar, onsterfelijk is, maar Nevzorof is vooral pienter en opmerkzaam genoeg om zich uit elke situatie te redden. 'Ibicus' is een schitterend verhaal dat met slim uitgedachte motieven strakker aan elkaar hangt dan je aanvankelijk zou vermoeden.

Rabaté weet de geest van het Rusland van tijdens de Revolutie te vatten. De verfijnde, maar decadente Russische cultuur van de rijken raakt overschaduwd door grimmige opstanden van de hongerige bevolking. Nevzorof doorkruist zijn uitgestrekte veelzijdige land, van stad naar platteland, steeds op zoek om zijn vel en centen te redden. De naar expressionisme neigende tekenstijl van Rabaté sluit perfect aan bij dit bijzondere avonturenverhaal. 'Ibicus' is een fascinerende, onconventionele strip die lang blijft nazinderen. Een waar meesterwerk!

Details Strips
Tekenaar: Pascal Rabaté
Uitgever: Oog & Blik / De Bezige Bij
Jaar:
2009