Nell Zink, 'Misplaatst'

Leve het afwijkende!

De Amerikaanse schrijfster Nell Zink (1964) liet haar werk lang en in alle geheim rijpen. Vijftien jaar lang was de Israëlische dichter Avner Shats de enige die haar romans en verhalen mocht lezen. Tot haar debuut ‘De Rotskruiper’ er in een gulp uitkwam en gepubliceerd werd op aanraden van Jonathan Franzen. Er bestaan slechtere raadgevers. Dus doken wij met veel verwachting in Zink haar tweede roman: ‘Misplaatst’.

We schrijven 1966, aan de universiteit van Stillwater in Virginia. De jonge studente Peggy en professor en gerenommeerd dichter Lee beginnen halsoverkop een liefdesrelatie. Ondanks hun geaardheid – hij valt op mannen, zij op vrouwen – leidt hun onverwachte chemie tot een huwelijk en kinderen. Maar tegen dan is de vonk tussen hen al onherroepelijk verkoold vuurwerk. Tien jaar blijven ze met en vooral naast elkaar leven, tot Peggy op de vlucht slaat met haar driejarige dochtertje Mireille. Hun negenjarige zoon Byrdie blijft achter bij zijn vader. Jarenlang leeft het gezin gescheiden tot studenten Mireille en Byrdie elkaar ontmoeten op de universiteit. De aanleiding voor een grootse finale.

Nell Zink schreef met ‘Misplaast’ een verademend unieke roman. Al is het in het begin wennen aan haar vertelritme. Sommige verhaallijnen – zoals het tienjarige huwelijk tussen Lee en Peggy – worden snel afgehaspeld, andere kleine momenten krijgen dan weer veel meer ruimte. Ook de personages zijn bij aanvang zo merkwaardig dat ze niet van vlees en bloed lijken. Alsof ze pionnen zijn in een film waar de momenten regeren. Maar langzamerhand gaan de mysterieuze personages steeds meer leven en spint Zink de plot tot een web dat zij magistraal regisseert.

Waar Jonathan Franzen ook schrijft over de strompelende familiemens in een levensechte en toch licht surrealistische stijl, gaat Zink nog een grote stap verder. Haar tragikomische roman telt dialogen om zowel van te smullen als van achterover te vallen. Een homoseksuele vader die zijn zoon wijst op de geile blikken die zijn medestudenten hem toewerpen? Een moeder die vertelt dat haar zonneblonde kind een Afro-Amerikaans meisje is en haar laat wonen in een leegstaand huis met verboden middelen in de keukenschuiven? In het universum van ‘Misplaatst’ kan het allemaal en wordt er een lans gebroken voor het afwijkende.

Nell Zink toont zich een meesterverteller die miniatuurtjes beeldhouwt van momenten, culminerend in een climax van een finale. Haar toon is eens cynisch, dan weer hoopvol en wordt doorspekt met klare taal en originele, soms bijna raadselachtige metaforen. Op een vileine manier fileert ze het bizarre gezin en het Amerika waar ze in leven. De roman is soms zo scherp en gewaagd dat wij er ons over verbazen dat een vrouw dit boek schreef. Al is dat een oneerlijke opmerking, want het is net dàt wat de schrijfster wil doorbreken: de scheiding tussen ras, geaardheid en identiteit. Dat doet ze in haar eigen leven: ze werkte zowel als secretaresse als als bouwvakker. En dat doet ze literair in ‘Misplaatst’. Met verve.

Details Fictie
:
Jaar:
2016
Aantal pagina's:
272