Marcel Ruijters, 'Pola'

Zwijgen is goud

Soms moet je niet alles begrijpen om het door te hebben. Net zo min is het nodig om begrip in woorden om te zetten. Het is perfect mogelijk dat je het ziet, dat je het weet, dat je de kennis bezit – zonder dat je dit in duidelijke volzinnen uit kan leggen.

Misschien is dat – het weten zonder verbale noodzaak – net het beste. Het gaat die vervelende woorden immers te boven. Echte wijsheid ontrekt zich aan syntax, bijvoeglijke naamwoorden en lexicon.

Echte wijsheid zit in hetgeen je ervaart.

Wie bovenstaande redenering volgt, raden we deze 'Pola' ten volste aan. De nieuwste strip van de onnavolgbare Marcel Ruijters, beweegt zich nu eenmaal op de kruispunt. Op de plaats waar begrip en intuïtie elkaar overlappen. Daar waar analytische recensies absurd lijken.

'Pola' bespreken – of, uitleggen waar het in Gods naam over gaat – is een absurditeit. De rode draad – ook wel eens het verhaal genoemd – is niet enkel ontzettend verwarrend, proberen deze op papier te zetten en te hopen dat de lezer daarmee weet waar deze strip over gaat, is een illusie...

… maar omdat je er naar vraagt: 'Pola' gaat over Pola. Een jongedame die per klein bootje op een klein, verlaten eiland aankomt. Daar ontdekt ze in een verlaten huis het dagboek van een zelfmoordenaar. Je ziet hoe hij – de dode dus – ooit als ontsnapte gevange met een helikopter op datzelfde eiland lande. Er een eeuwenoude kaartenmaker ontmoette, er zijn mede-gevangene/ontsnapte in een wereldkaart zag verdwijnen om uiteindelijk...

Nee, we geven het op. Het verhaal gaat te veel kanten op om het overzichtelijk uit te leggen. Pola gaat van eiland naar eiland. Ontmoet rare mensen. Gaat naar een land waar de omnimiljardair Gustav-Sander Gustonson ervoor zorgt dat de tijd nooit verder gaat dan 1913. Ze vertelt verhalen van schildpadden die de wereld op hun rug dragen en doet ondertussen het hart van een avant-garde-dichter sneller slaan. Pola ziet en doet en beleeft en neemt de lezer mee naar een magische, surrealistisch-symbolistische wereld.

Die wereld, met al haar bovengenoede toestanden en personages, vertelt je iets. Laat de synapsen in je brein tegen-natuurlijke verbindingen leggen. Zorgt voor kortsluiting en put de lezer uit die zoekt naar logica en eenvoudig vertier. Maar laat hen, die zonder verwachtingen meegaat, iets ervaren. Iets dat met tijd te maken heeft, en de evolutie van het verleden naar het heden – dus: het nu. Iets dat macht en geld plaatst tegenover revolutionaire maatschappijen. Iets dat niet in één woord te vatten is...

'Pola' moet je zien en lezen om te ervaren. Je moet de grillige donkerzwarte lijnen van Ruijters op je netvlies laten branden. Je door de vreemde Jheronimus Bosch-wezens laten verzwelgen. Verloren lopen in de e eenzame Léon Spilliaert-landschappen. Je moet de mythische verhalen en de legendarische metaforen opnemen, ze laten dansen met de kronkels die Ruijters erbij op papier zet. Je moet al die dingen doen, en tegelijk je hersens laten werken tot ze barsten.

Om uiteindelijk, misschien – want zeker ben je nooit – te beseffen dat deze strip je op een of ander manier wijzer heeft gemaakt.

Mocht die wijsheid niet komen en ervaar je na het dichtslaan van deze strip enkel frustratie, dan kunnen we dat alleen maar begrijpen. 'Pola' is immers volledig haar contraire zelf. En je vereenzelvigen met het tegengestelde, is verdomd moeilijk.

Details Strips
Auteur: Marcel Ruijters
Uitgeverij: Sherpa
Jaar:
2019
Aantal pagina's:
144