Louis van Dievel, 'De onderpastoor'

Een parochie in opstand

Hoe zet je authentieke personages neer als ze er reeds zijn? Het vermoeden is groot dat Louis van Dievel het zich niet eens heeft afgevraagd toen hij aan een nieuwe roman begon. Eerder vormden de gruweldaden van moordenaar en verkrachter Staf Van Eyken de directe aanleiding voor het schrijven van 'De Pruimelaarstraat'. Ditmaal deed hij uitvoerige research naar de levenswandel van priester Verhaeghen. Het resultaat mag er  wezen:  'De onderpastoor' is een in alle opzichten klassieke roman. 

Vreemd genoeg is het wel een roman met echte en fictieve personages, of realiteit versus verbeelding. Waarom die keuze? Wellicht om te vermijden dat het verhaal zou ontaarden in een kleurloos feitenrelaas. Het zijn dan ook uitgerekend de fictieve personages die voor de nodige dynamiek zorgen.

In een glasheldere vertelstijl - zijn fascinatie voor de jaren zestig spat van elke bladzijde - brengt van Dievel de gelovige gemeenschap van Sint-Gillis-Dendermonde in beeld. Wat is er in deze parochie aan de hand? Heel simpel: de gelovigen pikken het niet dat geld wordt uitgegeven voor een nieuwe marmeren vloer in de Sint-Gilliskerk. Er zijn namelijk andere noden zoals de bouw van een nieuw lokaal voor jongeren.

Het zorgt voor een tweespalt tussen enerzijds de conservatieve pastoor Jozef De Brouwer en zijn onderpastoor Van Coppenole en anderzijds de progressieve priester Gilbert Verhaeghen die door de jeugd op handen wordt gedragen. Iets wat op het eerste gezicht een fait divers is, krijgt meer reliëf en diepgang op een ander niveau: de strijd tussen een oerconservatieve bisschop Leonce-Albert Van Peteghem en een jonge priester die doordrongen is van de geest van het Tweede Vaticaans Concilie. 

Om het conflict aan een louter religieuze context te onttrekken, roept de auteur gelukkig op het juiste moment fictieve personages in het leven.

Behalve koster Roger Claes, pastoorsmeid Thérèse en de familie Peelman is er leraar en Vooruit-correspondent Staf Cools, telg uit een vrijzinnige familie die op de koop toe verliefd wordt op Katelijne, een katholiek meisje. Voor vader Cools is dat zonder meer een brug te ver.

'We voelen ons mislukt, Staf, begrijpt ge dat? Wij hebben u de allerbeste opvoeding gegeven, ge hebt aan de universiteit kunnen studeren, en dan bevuilt ge uw eigen nest door een vrijage te beginnen met een katholiek meisje.'

Ondanks een maandenlange strijd en betogingen wordt onderpastoor Verhaeghen uiteindelijk naar een andere parochie overgeplaatst om zich uiteindelijk af te vragen: 'Maar heb ik, binnen de kerk, een steen in de rivier kunnen verleggen? Neen. Ik heb gevochten en de strijd verloren. Het is zoals het is.'

Na 'De Pruimelaarstraat' en 'Hof van Assisen' heeft Louis van Dievel alweer een succesvolle titel aan zijn oeuvre toegevoegd. 'De onderpastoor' laat - hoewel er behoorlijk wat stof ligt op deze kerkelijke problematiek - de lezer geen moment los. Dit boek schreeuwt om een verfilming.

Details Fictie
Uitgeverij: Vrijdag
Jaar:
2019
Aantal pagina's:
391