Lo Hartog van Banda & Thé Tjong-Khing, 'Iris: een roman voor kijkers'

Perfect

‘Ik wilde de perfecte strip maken.’

Aan het woord is de Nederlander Thé Tjong-Khing. De stripfanaat kent wellicht zijn ‘Arma & Ilva’ - wie eerder into jeugdliteratuur is, beseft eet dat hij de immens populaire ‘Vos en Haas’-boeken illustreert.

Maar wie kent hem van deze strip: ‘Iris’?

Weinigen, veronderstellen we. Ook wij hadden hier nog nooit van gehoord. Hoe dat komt?  Misschien is het universum ons niet gunstig gezind...

Hoe dan ook, nu is het anders. Nu behoren ook wij tot het groepje ingewijden. We beseffen dat zij, Iris, de strip, de vrouw, de psychedelische trip, dat ze fenomenaal is.

Een prachtig getekende strip. Een verhaal, zo echt, zo anders, zo zijn tijd ver vooruit, dat het akelig wordt.  

‘Zijn tijd ver vooruit…’ Inderdaad: want ‘Iris’ gaat over realiteit en nep-realiteit. Over echte identiteit (dit ben ik) en over andere identiteit (dit is wie mensen denken dat ik ben - Dit is een afbeelding). Over het aanbidden van die afbeelding. Het geloof dat wat niet echt is, dat wel is. Dit leest als facebook, als fake-news, als virtual reality.

Vreemd dan dat deze strip voor het eerst verscheen in, hou je vast, 1968! In volle revolutie-tijd. Toen de hippies nog durfden dromen, de jeugd de straten van Parijs bezette en love-ins all around waren.

We zeiden het al: ‘Iris’ vertelde toen over wat nu zo ontzettend actueel is.

Daar, in het mythische jaar, tekende Thé Tjong-Khing het avontuur van Iris. Een knappe jonge vrouw die leeft in een Amsterdam van de toekomst. Een toekomst zoals die in 1968 er uit zou zien: vol felle kleuren, ronde, zwalpende lijnen, Sergeant Pepper-jasjes, mini-rokjes en veel, veel vrijheid. Vrijheid om naakt rond te lopen, om met een volslagen vreemdeling(e) van bil  te gaan. Een toekomst waarin de hippies winnen.

In deze alles-kan-alles-mag maatschappij wil Iris beroemd worden. Zingen en op tv komen. Als ze door de illustere media-magnaat  MG uitgekozen wordt als het nieuwe idool, lijkt die droom in vervulling te gaan. MG controleert de massa, adverteert Iris’ optreden als ‘het concert van de eeuw’. De bevolking wordt gemanipuleerd en de manipulatie werkt. Iris wordt een instant icoon.  

Maar, zoals steeds, is niet alles wat het lijkt. De hippie-maatschappij lijkt niet zo vrij als ze pretendeert. Iris is niet de ster die ze dacht te zijn…

We zouden niet liever dan op elk detail van deze strip ingaan, want echt alles is zo ontzettend fascinerend.  Het inventieve, bijna helderziende scenario van Lo Hartog van Banda, bijvoorbeeld. Of het dossier – de weelderig geïllustreerde achtergrondinfromatie – dat deze luxe-uitgave extra glans geeft. De psychedelica in de droomscènes…

Maar te veel is te veel.

Laat ons gewoon de tekeningen van Khing omschrijven. Zeggen hoe deze je transporteren naar de sixties van een Swinging Amsterdam. Hoe de kleuren volledig Pop Art zijn – Andy Warhol, Roy Liechtenstein-fel – maar beter getekend. Khing weet hoe hij een persoon – en voornamelijk een vrouw – op papier moet zetten. Hun houding, hun beweging, de blik in haar ogen… Het trekt je aan, neemt je mee.

Of dit de perfecte strip is? Wel, wij lazen nooit eerder een verhaal dat zo heerlijk en overduidelijk in een andere tijd gemaakt werd terwijl het tegelijk ontzettend zinnige dingen zegt over vandaag. Noch zagen we ooit dergelijke tekeningen. Zo echt, zo hoogstpersoonlijk, zo verleidelijk.

Dus ja, waarom niet - Dit is perfect.

Details Strips
Scenario: Lo Hartog van Banda
Tekeningen & Inkleuring: Thé Tjong-Khing
Uitgeverij: Sherpa
Jaar:
2018
Aantal pagina's:
160