Lev Tolstoj, 'Anna Karenina'

Een magistraal vertaald meesterwerk over 'de Liefde'. Tolstois 'Anna Karenina' biedt alles en nog veel meer!

‘Gelukkige gezinnen lijken allemaal op elkaar, maar een ongelukkig gezin is altijd ongelukkig op zijn eigen manier.’ Zo begint ‘Anna Karenina’ van Lev Tolsoi. Een monumentale openingszin van een al even monumentale roman. Het boek is ondertussen honderddertig jaar oud, maar heeft nog niets aan kracht ingeboet. Dat leert ons deze mooi uitgegeven nieuwe versie van een van dé oerklassiekers die recent verscheen in de indrukwekkende ‘Perpetua’-reeks van uitgeverij Athenaeum-Polak & Van Gennep.

De verhaallijn? Anna Karenina wordt verliefd op graaf Vronski, verlaat voor hem man en kind en stort zich zo willens nillens in haar ongeluk. Als antipode wordt Ljovin opgevoerd die wel het liefdesgeluk vindt bij zijn teerbeminde Kitty. Kitty’s zus Dolly, ten slotte, worstelt dan weer met de seriële ontrouw van haar man Oblonski. En dat is het zowat. Meer dan duizend bladzijden lang. Actie of verdere verhaallijnen, vraagt u? Zijn er eenvoudigweg niet.

Wat je wel nog krijgt zijn filosofische bedenkingen over religie, de plaats van de vrouw in de maatschappij, het nut van onderwijs of de positie van boer, arbeider en (land)adel in de economie. Oh ja, verder nog beschrijvingen van jachtpartijen, beschouwingen over de landbouw en een inkijk in de wandel en handel van de Russische adel eind negentiende eeuw. That’s it.

Waarom zou je je dan aan die trip van meer dan duizend bladzijden wagen?

Omdat Tolstoi nu eenmaal één van de grootste onderwerpen (zo niet hét grootste) in de literatuur, namelijk de Liefde (met kapitaal!), magistraal beschrijft. Als geen ander vat Tolstoi zoveel verschillende facetten: de tragische, alles verzengende passie, de verboden liefde, de diepgaande allesomvattende liefde, de liefde van een moeder voor haar kinderen, het verstandshuwelijk. Allen vinden ze een plaats in dit meesterwerk.

Een tweede reden is de verbluffende vertaling van Hans Boland. Het moet gezegd: Boland zorgt ervoor dat je je geen seconde verveelt. Op geen enkel moment stokt het tempo en je hebt nergens het gevoel een meer dan honderd jaar oud boek van een dode Rus te lezen. Integendeel: je voelt de ziel van Tolstoi, perfect vertaald naar een modern Nederlands, wat er voor zorgt dat je blijft lezen.  Het is een zelden gezien huzarenstuk waarvoor wij deemoedig het hoofd buigen.

Ten slotte krijg ook je een unieke beeld van het adellijke Rusland, eind negentiende eeuw. Uit eerste hand dan nog, want Lev Tolstoi behoorde tot de adel die hij feilloos beschrijft in het boek. Meer nog: het leeuwendeel van het boek blijkt ook nog grotendeels gebaseerd te zijn op wat er zich rond Tolstoi echt afgespeeld heeft.

De hamvraag waarmee we het lezen aanvingen, was: is dit boek van meer dan honderd jaar oud, handelend over een tijd en milieu dat ons vandaag vreemd is, anno 2017 nog relevant? Het antwoord is eenvoudigweg ‘ja’. Een epos dat zo’n inkijk geeft in de menselijke psyche, ons zo doet aanvoelen hoe groot de kracht van de liefde is, verdient het gelezen te worden, keer op keer, generatie na generatie. Dat maakt van ‘Anna Karenina’ een werk dat we nog steeds - en terecht! - als klassieker mogen bestempelen.

In de marge van dit boek schreef Hans Boland tevens het zeer lezenwaardige ‘Hij kan me de bout hachelen met zijn vorstendommetje. Over Anna Karenina en de kunst van het vertalen.’ Daarin beschrijft hij helder en duidelijk wat zijn visie is over vertalen en het waarom van sommige keuzes bij het vertalen. Aanbevolen lectuur!

Details Fictie
Auteur: Lev Tolstoi
Vertaald En Met Een Nawoord Door: Hans Boland
Uitgeverij: Athenaeum - Polak & Van Gennep
Jaar:
2017
Aantal pagina's:
1016