Kristien Hemmerechts, 'Wolf'

Een verrassend lichte noot

Eerlijk is eerlijk, een nieuwe Hemmerechts openslaan doe je ergens met een klein hart. Zal ze deze keer weer slaan waar het zeer doet? De grens tussen goed en fout is de biotoop van Hemmerechts. Ze laat zich inspireren door de schemerzones van het dagelijks leven en dat komt voor de lezer soms ongemakkelijk dichtbij.

‘Wolf’ opent achter het stuur. Pianist Vladimir Oeltsjenko baant zich een weg door een besneeuwd Wallonië en laat zijn gedachten de vrije loop. Hij is een loser en de schuld daarvan ligt bij zijn vader en zijn grootmoeder, 'Baba'. We krijgen het relaas van een woede, die hem ooit bijna tot de moord op zijn grootmoeder dreef. Ook nu, op vijftigjarige leeftijd, is de woede nog niet afgewend. Vladimir vreest niet meer uit zijn kwaadheid te geraken, maar dan is er de hand van zijn therapeute Lieselotte.

De manier waarop Hemmerechts de beklemmende aard van emoties beschrijft, is ronduit prachtig. Vladimir vreest het moment dat de ijsschots in zijn hart smelt en de woedende wolf in hem losbreekt.  "(…) niet hij brulde, maar het beest in hem, het onverzadigbare, wraakzuchtige monster, de wolf. Rusteloos liep hij heen en weer op de ijsschots in zijn hart. Vroeg of laat brak hij uit en verscheurde zijn prooi. Letterlijk."

De kiem van Vladimirs woede is het grote zwijgen binnen het gezin Oeltsjenko omtrent zijn afkomst. Het doet hem later besluiten: "De waarheid is hard, maar nog altijd zachter dan de leugen." Het gezin Oeltsjenko wordt bestierd door de bijzonder kleurrijke grootmoederfiguur. De situaties tussen aanranding en verwaarlozing in dit gezin zijn wellicht alledaagser dan we zouden willen toegeven en daar maakt Hemmerechts haar typische punt.

Hemmerechts zet Vladimir tegenover het personage Leander. De blinde, zwarte stand-upcomedian met gitaar kent een gelijkaardige start in het leven als Vladimir, maar gaat anders om met die erfenis. De boodschap 'Waarom slaagt de ene erin het verleden een plaats te geven en blijft de ander erin hangen’ laat zich wel erg gemakkelijk verstaan. Dergelijk contrast voelt een beetje bruusk tegenover de mooie, beeldrijke verwoording van de emotie ‘woede’ in hetzelfde eerste deel van het boek. Door een acute longziekte en het lange ziekbed van Leander zullen beiden elkaar gedurende de roman niet uitgebreid spreken. Dat is een gemiste kans tot meer subtiliteit.

In het spoor van zijn zoektocht naar liefde volgt Vladimir zijn therapeute naar een coachingcentrum diep in de Ardennen. Coccola, afgeleid van het Italiaans voor knuffelen, draagt de ondertitel 'Centrum ter Bevordering van de Glimlach en de Vriendelijkheid'. Eens voorbij de poort met openschuivende, rode neonverlichte lippen leest Coccola als een ironische verwijzing naar de zoekende maatschappij. De slagzinnen op de muur van de kapel van het voormalige klooster doen ‘coaching’ af als een nieuw soort evangelie. De persoonlijke ommekeer komt niet door een sessie van een praatgroep, maar vanuit Vladimir zelf. Een bizar auto-ongeluk doet hem inzien waar zijn woede tot had kunnen leiden.

Wij slaan ‘Wolf’ dicht met een glimlach op ons gezicht en een groeiende bewondering voor het metier van de schrijfster die wel eens denigrerend ‘veelschrijfster’ of ‘opiniemaakster’ wordt genoemd. Deze roman maakt niet helemaal waar wat hij in zich draagt. Daarvoor is het eerste deel te groots aangezet en zijn de passages in Coccola iets te komisch. ‘Wolf’ is alleszins wel een verrassend lichte noot in het oeuvre van monument Hemmerechts.