Kristen Roupenian, 'Je weet dat je dit wil'

Voor de kattenmens in ons.

Toen ‘Cat person’ in december 2017 gepubliceerd werd in The New Yorker, ging dat kortverhaal meteen viraal en werd het het op een na meest gelezen verhaal van dat jaar voor het magazine. Het verhaal over een meisje dat belabberde seks heeft met haar flirt omdat ze het gevoel heeft dat ze niet meer terug kan, raakte in volle #MeToo-periode dan ook een erg gevoelige plek. Nu heeft Kristen Roupenian het verhaal opgenomen in haar eerste bundel kortverhalen en is het slechts een van de vele verontrustende en bijwijlen gestoorde vertellingen.

Want dat zijn ze absoluut. Wat te denken bijvoorbeeld van ‘Stoute jongen’, het verhaal waarmee de bundel opent? Roupenian zet meteen de toon met haar beschrijving van de langzaamaan ontsporende relatie tussen een koppel en een vriend die je uiteindelijk de stuipen op het lijf jaagt. Niet elk verhaal gaat weliswaar die donkere richting uit, maar het verlangen naar macht, scheefgetrokken verhoudingen … bepalen wel steeds de toon.

Wat daarnaast opvalt, is dat de eigenlijke hoofdrol in elk verhaal steeds weggelegd is voor een vrouw. En, misschien anders dan je zou verwachten, komt niet elk vrouwelijk personage er daarbij even goed uit. Al maakt Roupenian er zaak van om voldoende nuance in haar personages te steken, voornamelijk door hun innerlijke leefwereld ook uitgebreid aan bod te laten komen. Geen feeksen, femmes fatales of onschuldige meisjes, maar van alles een beetje en soms zelfs helemaal niets. Altijd aangenaam om eens wat anders te lezen.

Verder is ook de spanning tussen het realistische en het fantastische inhoudelijk interessant. Sommige verhalen zouden perfect waargebeurd kunnen zijn, zoals het herkenbare ‘Cat person’, maar bij heel veel verhalen weet de auteur haar lezer zo te manipuleren dat zijn willing suspension of disbelief zwaar op de proef gesteld wordt. Voor ‘De spiegel, de emmer en het oude dijbeen’ kiest de auteur bijvoorbeeld alle bekende kenmerken van een sprookje te gebruiken – van ‘er was eens’ tot het klassieke personage van de prinses –, maar met het grote verschil dat je hier geen happily ever after moet verwachten, wél de niet altijd even rooskleurige realiteit.

Als Roupenian ervoor kiest inhoudelijk te experimenteren met verschillende stijlen, gradaties van perversiteit, uiteenlopende personages …, geldt dat evenzeer voor de inhoud. Ze heeft geen schrik haar lezer voor het hoofd te stoten door in het ene verhaal nog met een auctoriële verteller te werken, terwijl het volgende verteld wordt vanuit een ik-standpunt. Net als bij de inhoud zorgt dat voor weinig consistentie en zet dat het niveauverschil tussen de verhalen soms extra in de verf, maar daar lijkt de auteur dan ook niet om te malen. Ze volgt duidelijk haar gevoel en kiest steeds voor de vorm die volgens haar het best geschikt is voor de boodschap.

Hoewel niet elk verhaal dus even goed is en we nooit echt werden weggeblazen, hadden wij wel bewondering voor de manier waarop Roupenian gewoon haar ding doet zonder zich iets aan te trekken van wat het publiek daarvan zou vinden. De rode draad van perversiteit, machtsverhoudingen en verlangen – ja, je wil dit – is sterk genoeg om alles tot een interessant, samenhangend geheel te smeden met hier en daar nog een scherp randje. Een beloftevolle eerste worp.

Details Fictie
Originele titel:
Je weet dat je dit wil, misschien
Auteur: Kristen Roupenian
Uitgeverij: Nieuw Amsterdam
Jaar:
2019
Aantal pagina's:
256