Justine Le Clercq, De roemlozen

Een lach en een traan

Een debuutroman lezen is steeds weer een sprong in het diepe. Want hoe beloftevol eerder verschenen kortverhalen soms ook kunnen zijn, een auteur moet het nog altijd kunnen waarmaken een hele roman lang te blijven boeien. Wij houden af en toe wel van een literair avontuurtje, dus we stortten ons op goed geluk op Justine Le Clercqs debuutroman ‘De roemlozen' die onlangs verscheen bij Podium. Le Clercq publiceerde eerder al kortverhalen in diverse literaire tijdschriften.

Justine Le Clercq werd geboren in een keurig Haags kunstenaarsgezin maar geraakte aan lagerwal. Stof genoeg voor een goed verhaal, moet ze gedacht hebben, want haar debuutroman ‘De roemlozen' tapt uit hetzelfde vaatje. Titine, dochter van een ‘beroemde kunstenaar' en hoofdpersonage van de roman, overkwam namelijk hetzelfde. Op haar vijftiende verliet ze het ouderlijk huis om zich uiteindelijk, terwijl ze van de ene schrale kamer naar de andere verhuist, te verliezen in drugs. Een schrijfster die een dergelijk schrijnend verhaal vertelt vanuit haar eigen ervaringen, het levert ongetwijfeld een meelijwekkend boek op, horen we je al denken. Vrees echter niet, Le Clercq doorspekt haar relaas met de nodige humor en ironie en levert zo een debuut af dat tegelijk grappig en aangrijpend is.

Bovendien komt het met Titine, net als bij de schrijfster zelf, weer helemaal goed. Ze heeft de drugs afgezworen en is aan de slag in een keurige school. Maar het bloed kruipt blijkbaar toch waar het niet gaan kan, want Titine besluit haar baan op te zeggen om zich te wijden aan het auteurschap. Met succes, want haar kortverhalen worden opgemerkt door regisseuse Welmoed die haar vraagt het scenario voor haar volgende film te schrijven.

Eind goed, al goed? Helaas, want van de grootse filmplannen lijkt niet veel in huis te komen. De personages in deze roman kampen allemaal met één probleem: ze blijven hangen in hun verwachtingen zonder iets te bereiken. Titine schrijft verhalen, maar doet er niets mee. Welmoed is al tien jaar een ‘aanstormend talent' en Titines alcoholverslaafde ‘verloofde' Boi slaagt er maar niet in iemand te vinden die geld over heeft voor zijn beeldhouwwerken. Moema, Titines mama, blijft dan weer hopen op de grote doorbraak van Titines vader, steevast ironisch aangeduid als de ‘beroemde kunstenaar'.

Dat de personages een roemloos bestaan lijden, valt ook te zien aan hoe ze hun dag doorbrengen. In plaats van te werken, brengt het clubje zijn dagen door op café. Daar worden weliswaar gesprekken gehouden, al blijkt iedereen langs elkaar heen te praten. Het zijn deze passages waarin Le Clercq het sterkst is. De absurde conversaties deden steeds onze mondhoeken krullen. Ook het personage van Moema zorgt voor de nodige humor in het verhaal. Le Clercq zet een stereotiepe vrouw neer die alles over heeft voor de schone schijn. Bovendien is ze niet meteen bescheiden, wat nogal vaak voor gênante situaties zorgt.

Toch is ook Moema een mens van vlees en bloed, zo merken we in een aangrijpende passage aan het einde van de roman. Daarin schakelt Le Clercq over op een serieuzere toon. Hoewel het misschien vreemd lijkt, het werkt wél. De thema's van de roman (uiterlijke schijn, mislukking, eenzaamheid ...) komen zo helemaal tot hun recht.

'De roemlozen' is een verrassend sterk debuut over interessante thema's geschreven in een lichte, verfrissende stijl. Hoewel Le Clercq zware onderwerpen aanraakt, slaagt ze erin een boek te schrijven dat nergens te zwaarmoedig wordt, maar waarin de ironie een relativerende werking heeft. Eentje om te onthouden!

Details Fictie
Auteur: Justine Le Clercq
Copyright afbeeldingen: Podium
Uitgever: Podium
Jaar:
2011
Aantal pagina's:
285