Juan Gabriel Vásquez, 'Het geluid van vallende dingen'

Een kostbaar stukje actualiteit

Juan Gabriel Vásquez is het nieuwe wonderkind van de Zuid-Amerikaanse literatuur. Hij nam Nobelprijswinnaar Gabriel García Márquez’ kritiek op diens jongere literaire landgenoten – ‘the new generation doesn’t take the time to write’ – ter harte en katapulteert zichzelf en de lezers in zijn nieuwe roman terug naar het turbulente verleden van Colombia, met genieën als Joyce, Proust, Conrad en Roth in het achterhoofd.

'Wat? Ben je uit de lucht gevallen? Van welke planeet kom je?' Met een citaat uit Saint-Exupéry’s wereldberoemde novelle 'De kleine prins' vangt 'Het geluid van vallende dingen' veelbelovend aan. Dromerige naïviteit en filosofische thema’s zijn echter ver te zoeken in de rauwe werkelijkheid van het hedendaagse Colombia. Het hoofdpersonage Antonio Yammara is een professor Rechten die een gezinsleven tracht op te bouwen in de Colombiaanse hoofdstad Bogotá. Getormenteerd door de gewelddadige jaren tachtig en negentig slaagt hij hier echter amper in.

Het bericht van een doodgeschoten nijlpaard, ontsnapt uit de zoo van de zestien jaar eerder vermoorde drugsbaron Pablo Escobar, is Yammara’s Proustiaanse madeleine. De man herinnert zich de mysterieuze Ricardo Laverde, met wie hij jaren voordien een korte vriendschap onderhield. Bijna dagelijks ontmoetten de twee mannen elkaar in het biljartcafé om de hoek, tot Laverde op een dag, in het bijzijn van Yammara, door twee gemaskerde mannen op straat wordt geëxecuteerd. Yammara overleeft de aanslag, maar de gebeurtenis blijft hem achtervolgen. Omdat hij geen vat krijgt op het verleden, dreigt ook het heden - zijn vrouw en hun kind - hem langzaam maar zeker te ontglippen.

Vásquez neemt een duik in het duistere leven van Laverde. Op gevatte wijze vervlecht hij tegen de achtergrond van drugssmokkel, moord en terroristische aanslagen Laverdes geschiedenis met Yammara’s persoonlijke zoektocht naar antwoorden. Van anekdotes over grootvader Laverde, oud-piloot en -strijder in de oorlog met Peru, tot scènes waarin de vrijgevochten gringo Elaine zich met het Vredeskorps in Colombia vestigt, naar de toenadering tussen Yammara en Laverdes dochter Maya. Vásquez hangt aan de hand van een hele reeks herinneringen zowel een persoonlijke als een gemeenschappelijk geschiedenis op.

Voor de lezer worden vooral de pijnlijke groeischeuten van het hedendaagse Colombia zichtbaar, die hun verklaring vinden in het hardnekkige ‘onkruid’ uit het verleden. Op het einde van de roman komen de losse eindjes van de talloze flashbacks samen in een kluwen van vragen en antwoorden. Het is aan de lezer om conclusies te trekken.

Met 'Het geluid van vallende dingen' schrijft Vásquez een unieke roman over een hele generatie Colombianen waarvan hij bovendien zelf deel uitmaakt. ‘Ik probeer in mijn romans het heden te begrijpen aan de hand van het verleden’, zei de auteur onlangs in een interview. Dat doet hij voor zichzelf, maar vooral voor de lezer. Een kostbaar stukje literaire actualiteit. 

Details Fictie
:
Uitgeverij: Signatuur
Jaar:
2012
Aantal pagina's:
272