Joris van Casteren, 'Mensen op Mars'

Een enkeltje naar Mars

Op 31 mei 2012 wordt er vanuit Amersfoort een persbericht de wereld ingestuurd met als bovenschrift 'Mars One will settle men on Mars in 2023'. Het doel is een kleine nederzetting van vier mensen te stichten op de planeet. In een soort van 'Big Brother op Mars' zal elke beweging van de astronauten op aarde gevolgd kunnen worden. Een klein nadeel is dat de deelnemers niet kunnen terugkeren. Het is eenvoudiger, veiliger en vooral goedkoper om voorgoed op de planeet te blijven, zo meldt de organisatie Mars One. Tegen alle verwachtingen in komt er veel reactie op de oproep. Joris van Casteren gaat in het boeiende 'Mensen op Mars' na hoe het staat met de voorbereidingen, wie de kandidaten zijn en waarom zoveel mensen doorheen de geschiedenis bezeten raakten door de rode planeet.

De auteur is meteen gefascineerd door het idee van Mars One en reist de halve wereld rond om een beeld te krijgen van de mensen die erbij betrokken zijn. Van Nederland tot Rusland, waar er een hele cultus is ontstaan rond de meteoriet die in 2013 op aarde landde. En dat is precies de reden waarom de Nederlanders Bas Lansdorp en Arno Wielders naar Mars willen. Vervuiling en overbevolking zijn een probleem, vertelt Wielders, maar het grootste probleem is dat onze planeet elk moment geramd kan worden door een asteroïde of komeet. Als we onze soort in stand willen houden zijn we genoodzaakt om ons over het heelal te verspreiden. Een gemeenschappelijke missie naar Mars zou ook meteen voor wereldvrede kunnen zorgen, denken ze, en dat is mooi meegenomen.

De meerderheid van de (ex-)kandidaten van Mars One die Van Casteren spreekt, lijken die mening te delen. Uit zijn bezoeken blijkt al snel dat de mensen zich om diverse redenen hebben aangemeld. De meesten hadden altijd al interesse in de ruimte (of een grote bewondering voor 'Star Trek'-personage Kathryn Janeway), anderen hadden vooral oog voor het televisieaspect van de missie. Zij haalden wellicht om die reden de volgende ronde niet. Maar zelfs de kandidaten die de derde ronde niet haalden, kregen in eigen stad en land enige bekendheid. Sommigen onder hen geven zelfs lezingen over hun ervaring.

Van Casteren beschrijft zijn gesprekspartners en hun omgeving uiterst gedetailleerd. Met humor en een open blik, zonder daarbij het onderwerp belachelijk te maken. Om een of andere reden vertrouwen ze hem ook vaak hun diepste zielenroerselen toe. De huwelijksproblemen die er ontstaan nadat ze zich hebben aangemeld om voorgoed naar Mars te reizen, bijvoorbeeld. Maar de toon wordt nooit cynisch, al zou dat niet zo gek zijn met een vage organisatie als Mars One. Het oorspronkelijke plan om in 2023 op Mars te arriveren is inmiddels bijgesteld tot 2027 en ook andere plannen blijven onduidelijk. Bovendien doen enkele uitspraken van de geselecteerde kandidaten vermoeden dat het opsluiten van de uiteenlopende persoonlijkheden op een kleine oppervlakte nog problemen kan opleveren. Iets waar de organisatie ook niet meteen rekening mee lijkt te houden.

De hoofdstukken over Mars One wisselt Van Casteren vlot af met een geschiedenis van het onderzoek naar Mars en zijn eigen onderzoek naar de planeet. Daarin hanteert hij dezelfde humoristische stijl, ook om zijn soms klunzige museumbezoeken en observaties te beschrijven. De kwalijke reputatie van Mars in de oudheid, de uitvinding van de telescoop en kleurrijke figuren als Tycho Brahe en Johannes Kepler, Christiaan Huygens en Percival Lowell komen aan bod. Het zijn stuk voor stuk meeslepende verhalen boordevol obsessies en absurde complottheorieën. Misschien wordt Mars One ook ooit zo'n verhaal. 

Details Non-fictie
Auteur: Joris van Casteren
Uitgeverij: Prometheus
Jaar:
2016
Aantal pagina's:
334