Joke van Leeuwen, 'Nu is later vroeger'

Kritisch nadenken over de tijd

Tot het veelbekroonde en erg diverse oeuvre van Joke van Leeuwen behoren zowel jeugd- als volwassenenliteratuur, poëzie, novellen en non-fictie. In die laatste categorie schreef van Leeuwen ondertussen gestandaardiseerde werken over de Nederlandse taal in ‘Waarom een buitenboordmotor eenzaam is’ (2004) en leert ze jongeren kritisch kijken naar kunst in ‘Een halve hond heel denken’ (2008). 

Haar nieuwste non-fictieboek wijdt van Leeuwen aan het verschijnsel tijd. In achttien korte hoofdstukken bericht de auteur over tijdverschillen, bewijst ze dat je twee dagen na elkaar jarig kunt zijn, belicht ze de uiteenlopende tijdrekening bij verschillende godsdiensten en legt ze de werking van zonnewijzers uit. In haar commentaar verwijst van Leeuwen uitvoerig naar uiteenlopende disciplines, zoals geschiedenis, religie, wetenschap en kunst. Dat vertaalt zich af en toe in een helder en beeldrijk vertoog, vol filosofische aanzetten tot kritisch overdenken van tijd gerelateerde begrippen. Van Leeuwen overtuigt met een duidelijk overzicht van de wereldwijde tijdzones en stelt de relatieve waarde van gemiddelden terecht in vraag.

Hoewel de informatie an sich boeiend en beschouwelijk blijft, ontbreekt het echter aan structuur en interne samenhang. Ieder hoofdstuk wordt volledig volgestouwd met een veelheid aan losse ideeën. Te vaak stipt de auteur boeiende invalshoeken en redeneringen aan, maar werkt ze deze ideeënrijkdom onvoldoende uit, zoals bij de werking van satellieten of de biologische klok. Het hoofdstuk over het geheugen bij dieren biedt weliswaar enkele treffende voorbeelden, maar het ontbreekt grotendeels aan wetenschappelijk onderzoek om die gegevens te staven. Ook de losse aanvullingen aan het einde van ieder hoofdstuk, die veelal geen aansluiting vinden bij de thematiek, waren beter achterwege gebleven.

Joke van Leeuwen ontpopt zich opnieuw als dubbeltalent en voorziet haar werk van cartooneske figuurtjes, priegelige tekeningen, kleurrijke foto’s, humoristische ministrips, details van fresco’s etc. De beeldkwaliteit voldoet echter lang niet altijd: meermaals zijn de illustraties niet heel scherp of laat de compositie te wensen over. Net zoals in eerder non-fictiewerk bevat ‘Nu is later vroeger’ nog steeds taalgrapjes, een humoristische aanpak en filosofische bespiegelingen, maar omwille van het gebrek aan samenhang levert dat alles een minder overtuigend geheel op. Jammer ook dat de kwaliteit van het beeldmateriaal niet altijd voldoet. Van een ambitieus en getalenteerd auteur én illustrator hadden wij een beter boek verwacht over deze potentieel boeiende thematiek.

 

Vanaf 9+

Details Non-fictie
Auteur/illustrator: Joke Van Leeuwen
Uitgeverij: Querido
Jaar:
2018
Aantal pagina's:
120