Johan Op de Beeck, 'Napoleons nachtmerrie. De ondergang van de Keizer en zijn soldaten in Rusland. 1812'

Huiveringwekkend!

Krenterig als we zijn – met recenseren valt nu eenmaal niet het grote geld te verdienen - durven we de thermostaat wel eens een graadje lager draaien wanneer we alleen thuis zijn. ’s Avonds, bij de thuiskomst van onze eega krijgen we dan steevast wat verwijten naar ons hoofd geslingerd. Sinds het lezen van Johan Op de Beecks 'Napoleons nachtmerrie. De ondergang van de keizer en zijn soldaten in Ruslan (1812)' weten we meteen wat antwoorden.

Johan Op de Beeck heeft zich in relatief korte tijd ontpopt tot één van onze lievelingsschrijvers in non-fictieland. Dat is vooral te wijten aan bestsellers als de 'Napoleon-trilogie' en 'De Zonnekoning'. Samen met Bart Van Loo zorgt Op de Beeck de laatste jaren voor een hernieuwde aandacht voor de non-fictieliteratuur. Niet meer dan logisch dus dat Uitgeverij Horizon zo veel mogelijk graantjes probeert mee te pikken. Met de herziene versie van 'Napoleons nachtmerrie' geven ze immers een nieuwe kans aan een boek dat oorspronkelijk in 2012 verscheen maar toen misschien net niet de aandacht gekregen heeft die het eigenlijk verdient.

Enerzijds is 'Napoleons nachtmerrie' vintage Op de Beeck. Hij beschrijft op heldere wijze de grote ontwikkelingen op het wereldtoneel die Napoleon ertoe aangezet hebben om zich aan een avontuur op Russisch grondgebied te wagen en vertelt op erg beeldende wijze over de veldslagen die de Grande Armée er uitvocht. Op de Beeck is een meester in uiteenzettingen over deze gevechten, zodat je je zelfs als leek kunt inleven in het gebeuren. Uiteindelijk toont hij ook dat Napoleon in die periode duidelijk niet in topvorm verkeerde en dat de campagne mede daardoor op een nachtmerrie uitdraaide.

Daarnaast maken we in dit boek ook kennis met een aantal soldaten uit dat Grande Armée. Op de Beeck verdiepte zich immers in de dagboeken, mémoires en nagelaten brieven van soldaten Abbeel, Christiaensen, Wagevier, Van Dodewaard en nog vele anderen. Zodoende brengt de schrijver de lotgevallen van de Grande Armée veel dichter bij de lezer. Het is niet langer alleen het verhaal van Napoleon, Murat, Ney en de andere bevelhebbers uit de Franse krijgsmacht, maar we lezen ook over de manier waarop de Franse soldaten bij gebrek aan een degelijke bevoorrading toch aan eten geraken en ontdekken hoe deze wanhopige mannen in onmenselijke omstandigheden de terugtocht tot een goed einde proberen te brengen.

Op de Beeck weet op deze manier de gruwel van de Russische Veldtocht weer tot leven te brengen. Soldaten voedden zich met het vlees van hun uitgeput neergezegen paarden, anderen vroren dood waar hun kameraden bijstonden. Het zijn heel krachtige beelden, al is de schrijver er soms misschien wat te kwistig mee. Hier en daar heb je het gevoel dat Op de Beeck in herhaling valt, al gaat het altijd wel over drama’s met andere personen en in iets andere omstandigheden.

'Napoleons nachtmerrie' is met recht en rede opnieuw uitgebracht. Het is een enorm sterk boek, dat de waanzin van deze oorlog tot in de huiskamers brengt en de temperatuur er meteen een aantal graden doet dalen. Dat hoeft echter geen probleem te zijn, want in vergelijking met de soldaten van de Grande Armée hebben wij het hier zo slecht nog niet.

 

Details Non-fictie
Auteur: Johan Op De Beeck
Uitgeverij: Horizon
Jaar:
2019
Aantal pagina's:
493