Johan de Boose, 'Het vloekhout'

De waarheid is de veiligste leugen

Deze compacte roman vormt de sluitsteen van een trilogie die vijf jaar geleden een aanvang nam met 'Gauis', een historische roman die met de nodige lofuitingen werd ontvangen. De Boose neemt binnen ons taalgebied dan ook een bijzondere positie in. Zijn werk verdeelt de meningen, laat zich moeilijk samenvatten in een paar zinnen.

Dat geldt tevens voor 'Het vloekhout', waarin een stuk hout zijn visie geeft op de menselijke geschiedenis. Het stuk hout wordt gebruikt bij de kruisiging van de profeet Jesjoea, waarna het terechtkomt bij de Romeinse theatertechnicus Gauis. Na een reis doorheen de tijd waarbij schilder Malevich, de Russische dictator Stalin komt het hout terecht bij kosmonaut Artoer Nikolajev die zijn relikwie meeneemt richting ruimte.

Julian Barnes schreef in 1989 met 'Een geschiedenis van de wereld in 10 1/2 hoofdstuk' een soortgelijke roman, waarin een houtworm zijn verhaal bracht over Noahs ark. In tegenstelling tot Barnes werkte de Boose zijn idee uit over drie boeken, waardoor  het geheel nog ambitieuzer overkomt.

Aanbeland in de Russische vijftiende eeuw belandt onze protagonist in de privé verzameling van de grootvorst, waar zich dialogen ontknopen tussen het manuscript van de Odysseia, het oeuvre van Aristoteles en de negenhonderd Dode Zeerollen. 'We behelpen ons met gebarentaal, maar gelukkig zijn enkelen onder ons geoefend in simultaan vertalen, zoals een wandtapijt uit de villa van Dante Alighieri.'

In het daaropvolgende hoofdstuk belanden we tussen mohammedaanse leerlingen, die hongerig op zoek zijn naar kennis. Eén van de leerlingen concludeert: 'De filosofie kan meer kennis vergaren dan de godsdienst, maar ze kan het mysterie nooit overstijgen.'

Zo stuitert het boek continu heen en terug, waardoor je als lezer soms op je honger blijft. De passage waarin Stalin roemloos alleen sterft, verdiende naar ons gevoel wat meer ruimte. Is dat een fundamenteel probleem? Welnee, daarvoor is dit werk te rijk geschakeerd qua ideeën en stemmingen.

Details Fictie
Uitgeverij: De Bezige Bij
Jaar:
2018
Aantal pagina's:
214