Jeroen van Rooij, 'Het licht'

Na ons de zondvloed

Vriendschap kan zo intens zijn dat het eigenlijk om liefde gaat, daar valt volgens Michel de Montaigne weinig op af te dingen. In zijn ‘Essays’ kwam hij woorden tekort om de passie voor zijn vriend te illustreren. Van Rooij geeft in ‘Het licht’ een eigentijdse draai aan de Montaignes archetypische teksten: zes vrienden gaan in elkaar op, met muziek en drugs als rekwisieten.

Veeleer onbeduidend zijn de omstandigheden die de zes uit Bruggend in elkaars armen drijven. 'Onze lichamen waren eerder vrienden dan wij.' Hoe de naadloos in gang gezette radertjes juist ineen steken die een hechte vriendschap ontketenen, is niet zo eenvoudig te achterhalen. Dat het om een onooglijk klein dorp gaat is minder bijkomstig: het gebrek aan horizon dat de jongeren deze plek verwijten ontneemt hen de zin om voorbij het wij te kijken. De auteur is hun innige symbiose – in hun tongval ‘het licht’ - genegen. Het verbaast niet dat hun weelde beperkt houdbaar is. Een weinig succesvolle journalist raakt geïntrigeerd door het verval van de zes, zij het met een dubbel gevoel: frustraties omdat de persberichten hem te vlug af zijn, maar ook bezorgd dat de waarheid niet naar boven zal komen.

Euforie en melancholie wisselen elkaar ritmisch af in deze roman. Van Rooij versterkt met beide vertelperspectieven het verschil in beleving tussen de groep en het individu. Even treffend leunt de taal van de auteur aan bij die stemmingswissels. 'Ik roep, maar niemand reageert op mijn stem.' Van Rooij idealiseert niet: hij toont de wrijvingen tussen de zes, hun minkantjes ook. Zijn ze nu de gijzelaars, of elkaars gijzelnemers? Dat hun liefde eindig is, ontkent de auteur niet. Vooral met het personage van Lucy toont hij aan hoe breekbaar hun perfecte kring is.

De zes luisteren non-stop naar muziek. Ze pendelen 'heen en weer tussen onze tijd en alle tijden waarin het nog mogelijk was om utopisch te luisteren'. Steven is de dj in ‘Het licht’. Muziek is zijn taal. Kleuren en stemmingen zijn voor hem ritmes en samples. De schrijver tekent geloofwaardig op hoe Steven voor ieder moment en voor elk van zijn vrienden een passende track kan vinden. Er is geen betere manier om het hartslagritme van de jonge garde te peilen. Bij de roman hoort ook een geluid, een zestal dj’s die Van Rooij’s woorden verweven tot een eclectische set.

Veel van de ideeën uit deze roman kun je afdoen als subtiele vingerwijzingen met een maatschappijkritisch gehalte. Over hoe pervers het bijvoorbeeld is om voor een veilig cocon als ‘het licht’ een facebookgroep op te richten en die vervolgens hermetisch af te sluiten. De auteur diept deze vondsten niet uit, de vergankelijkheid ervan doet denken aan de duur van een trip. Van Rooij vat feilloos samen wat velen onder ons parten speelt: de drang naar iets groots en de berusting in het onvermogen om die droom na te jagen dringen zich aan ons op. ‘Het licht’ registreert zo een van de meest prangende dilemma’s van de huidige tijdgeest.

Details Fictie
Auteur: Jeroen van Rooij
Uitgeverij: De Bezige Bij
Jaar:
2012
Aantal pagina's:
224