Jacky en Suzy Klein, 'Wat is moderne kunst? Een kindergids'

Moderne kunst uit het MOMA

De ambitie van de zussen Klein om het begrip ‘moderne kunst’ te verklaren in een boek van nauwelijks 65 pagina’s is wat hoog gegrepen. Ze voegen dan ook twee beperkingen toe: het wordt een ‘kindergids’ met kunstwerken die exclusief uit de collectie van het MOMA in New York komen.

Jacky en Suzy Klein ordenen de moderne kunstwerken steeds per dubbele bladzijde volgens een thematische aanpak, met veelzeggende titels als ‘Dubbel zien’, ‘Originelen en kopieën’ en ‘Het lichaam van de kunstenaar'. De auteurs focussen daarbij op de veelheid van materialen en technieken, zoals de optische schilderijen van Riley, de dripping techniek van Jackson Pollock of het gebruik van (blad)goud door Bruce Nauman. Ook een keur aan ongewone materialen als lege eierschalen, chocolade of olifantenpoep worden kort toegelicht. Zo ontstaat een caleidoscopisch overzicht van moderne kunstwerken, als aantrekkelijk en afwisselend geheel gepresenteerd. Maar de ambitie van de auteurs reikt verder: ze bespreken enkele zelfportretten, concentreren zich op de functie van werken zonder titel, bieden een overzicht van de veelheid aan vormen, lijnen en cirkels en zoomen op het effect van herhaling in. Bekende kunstenaars en hun werk passeren de revue, zoals Marcel Broodthaers, Joseph Beuys, Damien Hirst, Andy Warhol en Claes Oldenburg, elk met hun specifieke beeldtaal. Sporadisch worden citaten opgenomen.

De auteurs doceren vooral, en volgen daarmee niet de hedendaagse trend om kinderen via gerichte vragen tot kritisch overdenken aan te zetten of hen een gefundeerde mening te laten vormen. Weliswaar integreren ze enkele vrijblijvende opdrachten, maar deze vragen hebben slechts een beperkte link met de kunstwerken, zoals ‘Wat is het vreemdste dat jij kunt bedenken om met strepen te bedekken?’ of ‘Wat zijn jouw lievelingsdingen en hoe zou jij daar een kunstwerk van maken?’ In het eerste hoofdstuk, getiteld ‘Kleurenspetter’, behandelen de Kleins zowel kunst van Yves Klein als Olafur Eliasson (de kleurenspectrumserie). Beide kunstwerken worden apart besproken, waardoor geen (onderlinge) interactie ontstaat, wat beslist een meerwaarde was geweest. Ook elders in het boek ontbreekt deze nochtans waardevolle wisselwerking van stijlen, materialen en invalshoeken. De informatie wordt helder en duidelijk verwoord, maar is vrij beperkt.

Technische begrippen en specifieke woordenschat worden met een asterisk aangeduid en in een verklarende woordenlijst achteraan het boek kort gedefinieerd, zoals zeefdruk, assemblage, multiple en minimalistische kunst. Een overzicht van kunstenaarsbiografieën met telkens een ‘wonderbaarlijk weetje’ maakt de persoon achter de werken zichtbaar. De tips voor verdere exploratie bevatten uitsluitend Engelstalige weblinks; enkele Nederlandstalige aanvullingen waren welkom geweest.

In ‘Wat is moderne kunst?’ bieden de zussen Klein een ruim en divers overzicht van moderne kunstwerken uit het MOMA in New York. Tal van bekende kunstenaars en hun werk komen daarbij aan bod. De thematische aanpak garandeert een aantrekkelijk geheel. De informatie is accuraat en duidelijk voor jongere kinderen, maar had uitgebreid mogen worden. Groter euvel is de didactische aanpak: de auteurs doceren enkel, laten slechts weinig ruimte voor de eigen inbreng van kinderen, en dan nog enkel via eerder vage, vrijblijvende vragen. Het zou zeker relevant kunnen zijn om de (technische) informatie aan de vragen en verwondering van jongere kinderen te linken, zodat een nog beklijvender overzicht zou ontstaan.  

Vanaf 9 jaar

 

Details Non-fictie
Auteur: Jacky Klein
Auteur: Suzy Klein
Uitgeverij: Lemniscaat
Jaar:
2017
Aantal pagina's:
64