Ico Maly, 'N-VA: Analyse van een politieke ideologie'

Tweestrijd tussen verlichting en antiverlichting

'De ideologie van N-VA is een antiverlichtingsideologie verpakt als een strijd voor de Vlaamse democratie.' Zo, dat moest Ico Maly toch duidelijk even van het hart. In 'N-VA: analyse van een politieke ideologie' duwt Maly de Nieuw-Vlaamse Alliantie regelrecht in de hoek van de antiverlichting. Zijn onderzoek verontrust, maar overtuigt daarom nog niet over de hele lijn.

Maly start ongemeen boeiend als hij de contouren van een tweestrijd tussen verlichting en antiverlichting schetst. Dat zou een transparante Star Wars-veldslag kunnen zijn, moest de antiverlichting niet eveneens op lovenswaardige eigenschappen kunnen teren. Zo laakt die tegenbeweging onder meer materialisme en egoïsme als escalaties van de verlichting. Om de gevaren van de antiverlichting beter te kunnen duiden, verwijst Maly daarom naar Edmund Burke, een held van De Wever. Voor Maly is de achttiende-eeuwse Ierse filosoof immers het prototype van de antiverlichte mens. Burke zweert revoluties af en houdt liever traditities in ere. De Wever juicht dat toe. Maly bekritiseert dat. Op die manier blijven heersende machtsverhoudingen immers ongemoeid. Verlichte idealen als vrijheid, gelijkheid of pluraliteit boeten dan aan kracht in.

Voor de auteur is het duidelijk. Het nationalistische en conservatieve discours van de N-VA gooit de erfenis van de verlichting te grabbel. Ter bewijs onderzoekt hij de omgang van de partij met begrippen als 'gelijkheid' of 'identiteit'. Los van de vaststelling dat elke partij wel op inconsequenties te betrappen valt, zorgt Maly er uiteraard voor dat de N-VA naadloos in de mal van de antiverlichting past. Zo laat hij een column van De Wever over de ongelijkheid tussen man en vrouw hand in hand gaan met de mening van de partij over gelijkheid tussen man en vrouw als het om de islam draait.

Toch levert Maly's methode even vaak opmerkelijke resultaten op. Moeten we bijvoorbeeld zomaar instemmen met De Wevers visie over identiteitsvorming, zoals verwoord in de column 'Wat Lisa Simpson ons over onszelf leert.'? De Simpsonminnende De Wever meent daarin dat het niet verkeerd is de geschiedenis te gebruiken als dienstmaagd van de (Vlaamse) natie. Te lang hebben de geschiedenislessen zich gericht op deconstructie, vindt hij. Er is immers een verschil tussen een verbeelde en een ingebeelde identiteit. Laat dat nu krek hetzelfde argument zijn dat hij onlangs op Radio 1 liet vallen, naar aanleiding van dat ondertussen beruchte De Coninckplein.

Maly's onderzoek over de impact van de traditionele en de sociale media in de popularisering van de partij is helaas een stuk minder interessant. Je kan alleen maar vaststellen dat de N-VA, vaak bij monde van Bart De Wever, de traditionele media uitstekend weet te bespelen. En daarnaast hebben tal van Vlaamsgezinden uiteraard de weg naar het web gevonden. En uiteraard schiet een deel van dat publiek op al wat rood is en beweegt. Maar Maly wekt wat te gretig de indruk dat de N-VA-aanhang bestaat uit een legertje getrouwen dat Facebook en Twitter bezet houdt. 

Desalniettemin is Ico Maly's doctoraat een verhelderende tegenstem in een politiek debat dat de N-VA momenteel meesterlijk eenzijdig beheerst.

Details Non-fictie
Auteur: Ico Maly
Uitgeverij: EPO
Jaar:
2012
Aantal pagina's:
607