Herman De Dijn, 'Rituelen'

De heroïek van het alledaagse

'Ook feesten doet men samen, maar het gaat niet echt om een gemeenschap. Het is eerder een anoniem samenzijn. De deelnemers zijn hier allemaal particules élémentaires die na de roes weer hun eigen weg gaan.'

Auteur De Dijn tackelt haalt in het laatste kwart van 'Rituelen' het fenomeen Tomorrowland onderuit, net als winkelcentra en kortstondige geloofsgemeenschappen die de laatste jaren snel opgang maakten (denk aan de pinksterbeweging). In een periode waar een reclameaffiche voor de nieuwste Skoda '100% jezelf' meldt, rijst de vraag of dat 'zelf' effectief bestaat. De Dijn ziet een wereld waarin je 'jezelf' vooral kan zijn wanneer je er harde valuta voor neertelt.

Hij stelt dat rituelen en symbolen hun werk niet kunnen doen zonder inbedding in traditie. Misschien is zijn pleidooi nog het best te vergelijken met het moment dat je als tiener voor het eerst een museum betreedt. Wat aanvankelijk 'een hoop oude schilderijen' zijn, wint na verloop van tijd aan relevantie doordat je de verhalen achter de schilderijen jezelf eigen maakt. Zonder de verhalen blijft het louter een hoop verf op een doek, die in het beste geval een zintuigelijke sensatie teweegbrengen. 

De Dijn haalt veelvuldig Nescio, Leo Vroman en William Carlos Williams aan. Drie schrijvers die niet meteen uitblonken in avontuurlijke levens of sensationeel werk. Wie Jim Jarmusch' film over dichter Williams zag ('Paterson'), zou zijn bestaan kunnen zien als een oefening in loeiende saaiheid. Naar ons gevoel bezit zijn werk (net als dat van Nescio en Vroman) heroïek. Het bevatte zowel milde ironie als bittere weemoed, vooral omdat de knipoog ontbreekt. 

'Het ding is slechts het ding, en toch tegelijk een revelatie van het ultieme, de ultieme waarde of zin.'

Het idee dat zaken en fenomenen aan betekenis winnen door ze pogen in te bedden in overkoepelende verhalen, lijkt in postmoderne tijden moeilijk verdedigbaar. De Dijn vormt een tegenstem.

'Rituelen' is een pleidooi om bewuster om te springen met het 'alledaagse', waarin bij momenten stellingen worden geponeerd op het scherpst van de snede. Dat is tevens een bewijs van de intellectuele eerlijkheid van dit boek. Het daagt je uit.

Details Non-fictie
Uitgeverij: Polis
Jaar:
2018
Aantal pagina's:
294