Jan Van Loy, De heining

Illusoire veiligheid

Jan Van Loy had tot nu toe amper twee boeken op zijn palmares staan, maar zijn beide pennenvruchten werden wel bijzonder gunstig ontvangen. Voor zijn eersteling ‘Bankvlees' kreeg hij de Debuutprijs en met zijn op Amerikaanse leest geschoeide verhalenbundel ‘Alfa Amerika' haalde Van Loy zelfs de shortlist van de Gouden Uil. Momenteel werkt de Vlaamse schrijver naarstig verder aan het boek dat in de literaire wandelgangen nu al zijn magnum opus wordt genoemd, en dat als alles goed gaat ergens in 2010 zal verschijnen, maar in tussentijd worden we meer dan zoet gehouden met ‘De heining'.

Met het voorgaande in het achterhoofd lijkt ‘De heining' misschien een tussendoortje, maar niets is minder waar. Van Loys derde worp mag zonder blikken of blozen naast zijn twee sterke voorgangers staan en bewijst eens te meer dat Jan Van Loy een schrijver is die de overheersende grijze middelmaat van de Vlaamse letteren met het grootste gemak overstijgt.

De boekcover met een camera die zijn schaduw werpt op een muur van massieve stenen, maakt meteen al duidelijk dat de geest van George Orwells dystopische roman ‘1984' onmiskenbaar doorheen ‘De heining' waart. Big Brother speelt echter niet de hoofdrol in Jan Van Loy nieuwste pennenvrucht, maar wel een naamloze Europese ambtenaar die samen met zijn teerbeminde echtgenote zijn intrek neemt in de exclusieve en peperdure gated community de Windroos.

In de volksmond van het naburige dorp wordt de Windroos consequent omschreven als ‘De heining'. De gated community bestaat namelijk uit twee evenwijdige straten die twee andere evenwijdige straten kruisen, zodat ze samen als het ware een ‘hekje' vormen. Drie van de vier straten lopen aan de twee uiteinden dood in de omheining. Op die manier bestaat de plattegrond van ‘De heining' dus uit zeven cul-de-sacs en één poort. Samen met de bewaker bij die poort en tientallen camera's die constant elke beweging registreren, zou dit opzet van ‘De heining' een perfecte samenleving moeten maken waaruit elke bedreiging is weggezuiverd.

Al snel blijkt echter dat de welgestelde bewoners zich zelfs achter hun metershoge omheining nog niet veilig voelen. Racisme en manipulatie zijn bijvoorbeeld telkens latent aanwezig als de raad van de Windroos moet beslissen of een mogelijke nieuwe bewoner toegelaten wordt tot hun besloten gemeenschap. Wanneer dan ook nog eens de kleine Milan op een dramatische wijze verdwijnt, is het hek helemaal van de dam en blijkt al snel dat zelfs metershoge afsluitingen en hoogtechnologische snufjes de duistere krachten van de buitenwereld niet kunnen tegenhouden.

Jan Van Loy, niet geheel toevallig in het bezit van een diploma Wijsbegeerte, legt in ‘De heining' subtiel de vinger op de angstwonde die onze samenleving onderhuids domineert. Absolute veiligheid is een illusie en door het daaruit voortkomende onveiligheidsgevoel gaan de mensen zich fysiek en mentaal steeds meer van elkaar afschermen.

Inhoudelijk is dit dus een bijzonder relevante roman, maar ook verhaaltechnisch komt Jan Van Loy hier naar goede gewoonte weer bijzonder straf uit de hoek. Net zoals in ‘Alfa Amerika' is hij er in ‘De heining' weer in geslaagd om zijn plot telkens weer een nieuwe, filmische wending te geven die je als lezer telkens weer ongenadig bij de keel grijpt. Voeg bij die strakke spanningsboog nog Van Loys realistische schrijfstijl, zijn verfrissende humor en de pijnlijke herkenbaarheid van vele gebeurtenissen die hij beschrijft en je hebt de uitgelezen ingrediënten voor alweer een bijzonder lezenswaardige roman.

Details Fictie
Auteur: Jan Van Loy
Copyright afbeeldingen: Nieuw Amsterdam
Uitgever: Nieuw Amsterdam
Jaar:
2008
Aantal pagina's:
157