Hanna Bervoets, 'Ivanov'

Je zal maar de vrouw geweest zijn die op chimpanseezaad getrakteerd werd

Wanneer Hanna Bervoets een nieuw boek uitbrengt, weten we ondertussen min of meer wat we mogen verwachten. Een doordachte rollercoaster van door elkaar verstrengelde verhaallijnen, waarin je als lezer verankerd wordt. In haar nieuwste roman ‘Ivanov’ spreekt Bervoets je als lezer aan vanuit een immer moralistische en confronterende analogie die tegelijk doet denken aan Frankenstein en Pavlov.

Twee verhalen hebben op het eerste gezicht weinig met elkaar te maken. Felix van der Elsken gaat als Nederlander journalistiek studeren in New York. Wanneer hij daar Helena Frank ontmoet, verandert zijn leven in een wervelwind.

Daar tegenover staat het verhaal van de Russische wetenschapper Ilya Ivanov. Bervoets maakt voor dit tweede verhaal gebruik van waargebeurde elementen om de rest van de kleurplaat zelf in te kleuren. Ivanov is in de 20ste eeuw de pionier op vlak van kunstmatige inseminatie. Deze periode van de wetenschap spreekt tot de verbeelding met verhalen van absurde wetenschappelijke experimenten. Denk aan de bekende Standford-gevangenis of de nazidokters die knutselden met Joodse ‘vrijwilligers’. Ivanov kreeg de ingeving om een ultiem hybride soort-wezen te ontwikkelen door bijvoorbeeld de mens met een aap te kruisen. Kleine spoiler, enkel de zezel - kruising tussen ezel en zebra - is zowat de enige geslaagde realisatie van Ivanov.

Op dat specifieke moment, wanneer je als lezer denkt dat deze experimenten dateren uit een ander tijdperk, net dan ontmoeten de twee verhaallijnen elkaar. Het lezen van dit boek zou idealiter de synthese moeten zijn van deze twee verhaallijnen. Enerzijds is het als hedendaags mens al te gemakkelijk om ethische uitspraken te doen over praktijken uit het verleden. Tegelijkertijd verliezen wij de focus op onze cultuur en maatschappij. De afstand die we tot het verleden hebben, is toch zo moeilijk toe te passen op de dag van vandaag. Bervoets doet haar lezers stilstaan en nadenken.

Nu moeten we wel concluderen dat Bervoets geen moraalridder is die neerkijkt op al wat hedendaags is. Nee, deze roman blijft een vermakelijke literaire rit, waaraan Bervoets extra dimensies weet te geven.

Details Fictie
Auteur: Hanna Bervoets
uitgeverij: Atlas Contact
Jaar:
2016
Aantal pagina's:
320