Graham Swift, Een olifant maken: over leven en schrijven

Inkijk in eigen keuken

Graham Swift, een van de meest gerenommeerde auteurs van het Verenigd Koninkrijk, is niet bepaald een veelschrijver. Hij doet gemiddeld vier jaar over een boek en zijn jongste roman ‘Tomorrow’ dateert al van 2007. In 1983, nog vroeg in zijn carrière, sleepte hij met ‘Waterland’ een nominatie in de wacht voor de Booker Prize en dat deed hij nog eens over in 1996. Het boek ‘Last Orders’ werd toen ook bekroond, wat zijn naambekendheid over de grenzen heen uiteraard ten goede kwam.

In ‘Een olifant maken: over leven en schrijven’ blikt Graham Swift aan de hand van essays en portretten terug op zijn voorlopige leven als schrijver. Waarom is het schrijven voor hem een noodzaak, hoe pakt hij een nieuwe roman aan en wat zijn precies de constanten in zijn oeuvre? Swift biedt de lezer een klare kijk in zijn private habitat en maakt hem wegwijs in verschillende facetten van het schrijverschap.

‘Een olifant maken’ bundelt zowel nieuwe als eerder geschreven teksten over onder andere bevriende auteurs, Swifts hobby’s en zijn ervaringen (of eerder 'aanvaringen') met de filmwereld. Het geheel is chronologisch opgevat, wat het boek een aangename samenhang geeft.

Swift schreef bovendien een korte inleiding bij elke tekst, zodat de juiste context om bepaalde passages te plaatsen niet ontbreekt. Juist daardoor gaat de lezer gemakkelijk mee in zijn ontboezemingen en komen sommige fragmenten bijzonder goed uit de verf. Onder meer de herinneringen aan zijn vroegste jeugd, met een aandoenlijke uitweiding over de gevreesde polioprik en met een verbazingwekkende weergave van zijn eenzame trektochten door Griekenland, sleuren de lezer moeiteloos een halve eeuw terug in de tijd.

Swift heeft geen wereldschokkende gebeurtenissen nodig om zijn verhalen spannend te maken en de lezer wijkt dan ook geen seconde van zijn lippen. Ook het hoofdstuk waarin de auteur schrijft over zijn intussen overleden vader of de passage over zijn tijd in Praag tijdens de Fluwelen Revolutie blijft nazinderen. Anderzijds komt Swift af en toe heel grappig voor de dag, zoals wanneer het gaat over zijn ontmoetingen met Salman Rushdie of over de verfilmingen van zijn romans.

Helaas heeft deze bundeling van autobiografische memoires ook zijn mindere momenten. Als Swift bijvoorbeeld spreekt over zijn grootste hobby, het vissen, kan de lezer een geeuw moeilijk onderdrukken. Ook van de interviews die integraal in het boek zijn opgenomen, is de relevantie niet duidelijk. En Swift gaat in zijn voorliefde voor andere auteurs soms zodanig ver, dat het boek gaat aanvoelen als saai specialistenvoer.

Nochtans blijft ‘Een olifant maken’ in zijn geheel het lezen waard. Swift vertelt op een zeer toegankelijke manier en - gelijk waarover hij schrijft - altijd leest het boek vlot. Dat Graham Swift een rasverteller is, bewijzen onder meer zijn prachtige prozaïsche gedichten die ongeveer in het midden van het boek een oase van rust vormen.

‘Een olifant maken’ is goed opgebouwd, bevat interessante passages en biedt een charmante inkijk in het leven en het werk van een ouder wordend auteur. Wie al langer iets meer over Graham Swift wilde weten of wie nog onbekend is met ‘s mans oeuvre, heeft een behoorlijk aantrekkelijke verzameling autobiografische documenten in handen. Deze zijn niet altijd even interessant, maar wel lyrisch geschreven en doorspekt met de innemende humor van een Britse gentleman op leeftijd.

Details Poëzie
Originele titel:
Making an elephant: writing from within
Auteur: Graham Swift
Vertaler: Paul van der Lecq
Copyright afbeeldingen: De Bezige Bij
Uitgever: De Bezige Bij
Jaar:
2009
Aantal pagina's:
411