Giorgio Vasta, De materiële tijd

Literair terrorisme

'De materiële tijd' is het debuut van Giorgio Vasta. Het lijkt een historische roman als je de achterflap leest, maar veel meer dan dat is het een roman over taal, fantasie en waanzin, jeugdige overmoed en ongenuanceerdheid, puberteit en bovenal de haat tegenover wat geweest is. Het historisch kader, dat door de auteur ook werd vervormd, is slechts een aanleiding voor een gelaagde en talige clusterbom van beelden.

Dit boek vraagt in het begin een kleine inspanning van de lezer: een boek over drie jongens die zich voornamelijk aan de hand van taal identificeren kan niet geschreven worden in de stijl van eenvoudige stationsromannetjes. Vasta gebruikt een veelheid aan beelden en woorden uit de wetenschap om aan te geven dat Nimbus, de verteller en het hoofdpersonage, geen normale elfjarige is. Het is een jongetje met een haast ziekelijke hang naar logica, een bijna totalitaire overtuiging en twee vrienden met dezelfde fascinatie voor de terroristische Rode Brigade die in de jaren zeventig van de vorige eeuw Italië onveilig maakte ten voordele van het extreemlinkse gedachtegoed.

Het terrorisme is nu natuurlijk meer dan ooit een actueel thema, en de roman is dan ook stevig gekleurd door de gebeurtenissen die dertig jaar na de feiten beschreven worden. De training die het hoofdpersonage en zijn vrienden stiekem uitvoeren om hun lichaam krachtiger te maken, doet sterk denken aan de training van de terroristen van 9/11, die in geheime appartementen met vliegtuigsimulators hun aanslag oefenden.

Het grootste deel van de roman blijft de lezer in de waan dat de drie jongens vooral fantasten zijn die opkijken naar terroristen als naar cowboys, een soort van verklede Zorro's die vooral virtueel spannende verhalen beleven. Als het terrorisme uiteindelijk reëel wordt en de drie echte aanslagen gaan plegen, is het voor de lezer vaak slikken: de logica die het hele boek door in het hoofdpersonage zit, wordt doorgetrokken als deze tot daadwerkelijke actie overgaat.

De idee van het bijennest, waar het individu slechts bestaat ten dienste van de koningin, is het schema waarin Nimbus zijn vriendschap met Scarmiglia en Bocca propt. Hun daden, potsierlijk voor de kwade en belachelijke buitenwereld, moeten gestructureerd zijn en uitgevoerd worden met de grootst mogelijke vanzelfsprekendheid: het gebarenalfabet Alphastil, dat zij ontlenen aan populaire massacultuur als 'Saturday Night Fever' en Italiaanse hits is hun taal, het terrorisme hun ideaal en het woord hun machtigste wapen.

'De materiële tijd' is een roman die moet bezinken, zowel tijdens het lezen zelf als daarna. Los echter van het gruwelijke verhaal is de taal een toonbeeld van literair terrorisme. Het is een clusterbom die de lezer aanvalt, omdat die meeleeft met een hoofdpersonage dat vreselijke dingen doet en denkt in een taal die explosief mooi is. Het woord is baas en oppermachtig, zelfs als de daad van terrorisme toeslaat en het ideaal omverwerpt.

Details Fictie
Originele titel:
tempo materiale
Auteur: Giorgio Vasta
Copyright afbeeldingen: Wereldbibliotheek
Uitgever: Wereldbibliotheek
Jaar:
2011
Aantal pagina's:
317