Georges Wildemeersch, 'Hugo Claus: familiealbum'

Hoe 'Het verdriet van België' groeide

Geen enkele Vlaamse schrijver viel tien jaar na zijn overlijden zoveel eer te beurt als Hugo Claus. Een radioserie op Klara, een wandelroute in Kortrijk, exposities in de Brusselse Bozar en het Letterenhuis in Antwerpen, plus herdrukken van 'De metsiers', 'Het verdriet van België' en 'De verwondering'. En dan zijn er nog de talloze publicaties die zijn uitzonderlijk literair en artistiek talent - alsof daar nog enige twijfel over bestaat - onder de aandacht brengen.

Een boek uit de stapel die bijzondere aandacht verdient is zonder meer 'Hugo Claus. Familiealbum' van emeritus-hoogleraar Georges Wildemeersch - een Clausfan van het eerste uur - van wie eerder al 'Hugo Claus. De jonge jaren' (2015) is verschenen. Nagenoeg zijn hele academische carrière focust Wildemeersch op Claus, die nauwelijks nog geheimen voor hem heeft. Bijzonder fascinerend is bijvoorbeeld hoe hij het ontstaan en het groeiproces van Claus' magnum opus 'Het verdriet van België' beschrijft. Geen enkel detail ontgaat hem, vrijwel elke tak van de familie Claus komt bijna close-up in beeld. Dit alles is het resultaat van zijn hitsige verzamelwoede. Geen brief, notitie, laat staan een snipper papier over Claus of Wildemeersch heeft het gelezen of gekopieerd. Maar evenzeer gaat zijn aandacht uit naar Elly Overzier, Claus' eerste echtgenote en muze, wier profiel met oog voor nuance wordt getekend.

"Ze had alles om gelukkig te zijn, maar ze was het niet. Rond haar negentiende of twintigste, ze woonde toen aan de kust, werd het erger en kwam ze in een zware depressie terecht. Ze herinnert zich dat ze op een bepaald moment een apotheek binnen is gestapt en heeft gevraagd: 'Heeft u niet een medicijn voor iemand die het helemaal niet meer ziet zitten?'"

Na talloze bladzijden over de Tweede Wereldoorlog, Claus' lidmaatschap bij de Vlaamsche Jeugd, een beweging die nauw aansloot bij de Hitlerjugend en de Algemene SS Vlaanderen, komt de onvermijdelijke vraag: wat wil de jonge Claus - inmiddels in contact gekomen met Roger Raveel - nu eindelijk: schilder worden of schrijver?

"Ik dacht aanvankelijk dat ik schilder en beeldhouwer zou worden, maar ik bleek niet zo'n groot talent te hebben. (...) Je kunt een domoor zijn en een groot schilder, maar je kunt geen domoor zijn en een groot schrijver. Schrijven deed ik trouwens toch al, ik ben daar heel vroeg mee begonnen."

Hoe dan ook: de invloed van de aantrekkelijke Elly is bepalend voor zijn ontwikkeling als schrijver. Een voor heel wat fotografen en regisseurs mooie en begeerlijke vrouw, die na verloop van tijd voor een filmcarrière niet van de zijde van haar grote liefde wil wijken.

"Elly wilde niet weg uit Italië, zij wilde per se blijven, maar Hugo wilde terug naar zijn roots. Op die manier kwam zij als het ware vanzelfsprekend in een depressie terecht."

Georges Wildemeersch heeft met 'Hugo Claus. Familiealbum' een uiterst gedetailleerde en boeiende studie - hij slaat je voortdurend met feiten, namen en gebeurtenissen om de oren, om nog te zwijgen over het unieke beeldmateriaal - geschreven. Het is zeer de vraag wat Mark Schaevers, als biograaf van Hugo Claus, daar nog kan aan toevoegen. 

Details Non-fictie
Uitgeverij: Polis
Jaar:
2018
Aantal pagina's:
382