Frank Seberechts, 'Drang naar het Oosten'

Hoe gruwelijk was het oostfront?

In tegenstelling tot Nederland, Noorwegen en Denemarken waar al geschreven is over de misdaden van eigen collaborateurs in Oost-Europa werd er in België nauwelijks onderzoek naar gedaan. Met het verschijnen van 'Drang naar het Oosten'  komt hier eindelijk een eind aan. Frank Seberechts laat er niet langer twijfel over bestaan dat Vlamingen in dienst van het Vlaams Legioen - onder bevel van de Waffen-SS - wel degelijk misdaden tegen de mensheid hebben begaan. 

Na de inval van het Duitse leger in mei 1940 is het algemeen bekend dat een deel van de  Belgische bevolking met de bezetter meewerkte. Diverse organisaties zoals het Vlaamsch Nationaal Verbond (VNV) en de Vlaamsch-Duitsche Arbeidsgemeenschap (DeVlag) collaboreerden met de Duitsers. Hierbij kwam in de zomer van 1940 nog de Algemene SS-Vlaanderen (ASSV). Stuk voor stuk organisaties die nauw betrokken waren bij de aanwerving van vrijwilligers voor het oostfront. Belangrijk in dit verband is het akkoord tussen het VNV en de ASSV. Hield het VNV zich met de dagelijkse politiek bezig, dan nam de ASSV de paramilitaire opleiding op zich.

Over het aantal Vlamingen die zich uiteindelijk gemeld hadden voor het Vlaams Legioen en de Waffen-SS lopen de meningen uiteen. Volgens historicus Bruno De Wever ging het tot de bevrijding om zo'n 6.400 vrijwilligers. Andere Vlamingen traden in dienst van de Organisation Todt (OT), die verantwoordelijk was voor de verdedigingslinie aan de westelijke grens van Duitsland, bekend als de Siegfriedlinie.

Uit talloze getuigenissen blijkt hoe hard en meedogenloos het aan het oostfront toeging. Zo schrijft Gaston Van Limbergen, een zeventienjarige vrijwilliger, aan zijn ouders: 'Op m'n wacht van gister schoot ik 'n Russ neer. Twee schoten in den buik. (....) Ja, dat is in werkelijkheid onze Aufgabe. Ieder verdacht persoon neerschieten of ophangen. Nichts dabei. Zonder gevaar. (....) Nu hebben we tenminste een leven zooals ik altijd gedroomd heb. Avontuurlijk. Nu en dan een schot. Prima.'

De grote verdienste van deze publicatie is dat Seberechts erop wijst dat het gedrag van de Vlaamse oostfronters nauwelijks verschilt van hun soortgenoten die een hand hadden in de vervolging van verzetslui, Joden of werkweigeraars. Een moorddadige attitude die amper verschilde van de Duitse veroveraar in Oost-en West-Europa.

'Drang naar het Oosten' is een boek waarop, in een tijdsgewricht van oprukkend nationalisme en polarisering, zonder meer het etiket 'verplichte lectuur' mag worden geplakt.