Joris Smeets, De Filipijnen

Stop the killings

Je leest het misschien wel eens als titeltje in de krant: ‘Moord op mensenrechtenactivist in de Filipijnen’. Veel uitleg volgt er over het algemeen niet. Sommige journalisten suggereren wel eens wie er van deze moorden verdacht wordt. Anderen vermelden dat zulke liquidaties onder het regime van de huidige Filipijnse presidente Gloria Arroyo wel vaker voorkomen. Meer informatie over de moordpartijen krijg je echter zelden of nooit. Met ‘De Filipijnen. Moord en vriendschap in de Cordillera’ probeert Joris Smeets daar verandering in te brengen. Zijn boek voert je recht tot in de huiskamer van een slachtoffer van zo’n moord.
 
Smeets is een jonge historicus uit Overpelt. Samen met de organisatie Stop the killings wil hij de moordpartijen en het klimaat van straffeloosheid in de Filipijnen aanklagen. Smeets raakte eerder toevallig betrokken. Op uitnodiging van een bevriende Filipijnse medestudent in Leuven ondernam hij in 2002 een eerste reis naar de Aziatische eilandengroep. Tijdens die vakantie leerde Smeets er vooral de toeristische kant van het land kennen.

Twee jaar later ging Smeets terug om er voor een halfjaar als vrijwilliger te werken bij een ngo. De Cordillera People’s Alliance (CPA) zet zich in voor de arme inheemse bergvolkeren van de Cordillera, de bergstreek in het noorden van de Filipijnen. Smeets raakte bevriend met Makoy, een CPA-lid dat hem bij hem thuis uitnodigde.

Bij het lezen van ‘De Filipijnen’ besluipt je aanvankelijk het gevoel dat je niet veel wijzer wordt van de grimmige politieke toestand. Smeets heeft het over lange busritten, inheemse feesten, tradities, exotische gerechten en de bijbehorende darmziektes... Op die manier laat hij je echter kennismaken met het dagelijkse leven in de Filipijnen zoals hij het ontdekte. Naderhand komt dan stukje bij beetje de nodige politieke, economische en historische achtergrondinformatie. De combinatie van beide perspectieven geeft je een intrigerende eerste blik op het leven in het land. Je kunt niet anders dan meeleven met de mensen die hij ontmoet, en je wilt meer over de zaak te weten komen.

Door zijn vele persoonlijke ontmoetingen verwerft Smeets steeds meer inzicht in de situatie van de inheemse bevolking, de Igorot, en het werk van de CPA. De Igorot wonen in een gebied vol natuurlijke rijkdommen. Heel wat buitenlandse ondernemers, gesteund door de overheid, staan dan ook klaar om het land te ontginnen. Ze houden daarbij geen rekening met de gevolgen voor de inheemse bevolking. In ‘De Filipijnen’ schetst Smeets op genuanceerde manier hoe het bedrijfsleven, gesteund door de overheid, de verschillende bergvolkeren tegen elkaar uitspeelt en hoe de CPA daar het hoofd aan wil bieden. Maar wie hierin het voortouw neemt, maakt zichzelf tot doelwit. Het is niet toevallig dat milieuactivisten, vakbondsleden en mensenrechtenactivisten tot de voornaamste slachtoffers van de moordcommando’s behoren.

De liquidaties blijven trouwens geen ver-van-mijn-bedshow. Slechts enkele weken na zijn terugkeer naar België krijgt Smeets via een e-mailbericht te horen dat zijn vriend Makoy is doodgeschoten. Het leed van de familie en vrienden van Makoy komt ondraaglijk dichtbij. Als lezer voel je aan hoe verwoestend en intimiderend dergelijke terreur is.

Als je na het lezen van dit aangrijpende boek op vakantie naar de Filipijnen gaat, zal je het land ongetwijfeld niet enkel door een toeristische bril bekijken. Maar ook als je gewoon thuisblijft, zal je nog enige tijd rondlopen met het intense verhaal dat Smeets vertelt.

Details Non-fictie
Auteur: Joris Smeets
Copyright afbeeldingen: EPO
Uitgever: EPO
Jaar:
2009
Aantal pagina's:
240