Elsbeth Etty, 'Minnebrieven aan Maarten'

De risee van de Nederlandse letteren

Ter gelegenheid van Maarten 't Harts - Nederlands meest populaire en verguisde schrijver - vijfenzeventigste verjaardag, herlas Elsbeth Etty (1951) zijn hele oeuvre. Een leesmarathon goed voor 'Minnebrieven aan Maarten', een publicatie waarin werk en leven van de auteur met elkaar worden geconfronteerd.

Hoewel hij dol is op het lezen van biografieën, vindt 't Hart het een angstaanjagende gedachte dat er iemand een biografie over hem in de pen heeft zitten. Geen denken aan, laat staan dat een biograaf op vaste tijden bij hem op visite zou komen om informatie op te slaan.

Er zat voor Elsbeth Etty dus niets anders op dan uitgebreid met hem te corresponderen en gesprekken te voeren, ten einde zijn personages uit zijn romans te ontmaskeren. Al in 2009 publiceerde ze een eerste minnebrief in De Gids. Daarn stipt ze aan dat ze zich beledigd voelt omdat 't Hart haar heeft willen betrekken bij zijn travestiepassie: 'Tegen travestie heb ik niets, maar wijvengezeur over kleren en make-up interesseert me nauwelijks.'

Het weerhoudt haar evenwel niet de schrijver op te zoeken in Maassluis, al was het maar om na te gaan of alles overeenstemt waar hij het in zijn geschriften over heeft. Blijkt dat het begin van 'Stenen van een ransuil' - zijn debuut - autobiografisch is.  't Hart werd er door de organist van de Groote Kerk - het gebouw komt uitvoerig aan bod in zijn recente roman 'De nachtstemmer' - als knaap werd misbruikt. Overigens was deze roman gevolgd door 'Ik had een wapenbroeder' niet bepaald succesvol.

Beide boeken verkochten zo slecht dat zijn uitgever 'Een vlucht regenwulpen' - zijn definitieve doorbraak bij het grote publiek - aanvankelijk weigerde. Er werden uiteindelijk meer dan honderdduizend exemplaren van verkocht, het bezorgde de schrijver de status van Bekende Nederlander, maar tegelijk viel hij in ongenade in het literaire circuit.

Veel spectaculaire onthullingen bevat 'Minnebrieven aan Maarten' niet, tenzij dat hij miljonair is, sommigen zich ergeren aan zijn eigenwijsheid, zijn korte verhalen autobiografischer zijn dan zijn romans, hij ontkent homoseksueel te zijn, seks volgens hem minder belangrijk is dan verliefdheid en hij verliefd is geweest op zijn Zweedse vertaalster.

Tot slot wordt erop gewezen dat de auteur de kunst verstaat om mensen op stang te jagen met zijn aanvallen op het feminisme en zijn anti-Bijbelstukken. Ook al is er veel geschreven over Maarten 't Hart, nooit eerder werd het verband tussen leven en werk zo helder belicht dan door Elsbeth Etty, die 'De droomkoningin', 'Ik had een wapenbroeder' en 'Onder de korenmaat' terecht nomineerde voor een heruitgave.

Details Non-fictie
Uitgeverij: De Arbeiderspers
Jaar:
2019
Aantal pagina's:
151