Donald Ray Pollock, 'Al die tijd de duivel'

Een verslavende cocktail van godsdienstwaanzin en puur kwaad

Zoals Shakespeare ons al voorhield in ‘Macbeth’: ‘Something wicked this way comes’. En dat is exact wat er in Knockemstiff gebeurt. Puur kwaad woedt door het kleine stadje en bij uitbreiding door Ohio en de omliggende staten. Donald Ray noemt zijn boek niet voor niets ‘Al die tijd de duivel’. Er vloeit bloed, zeer veel bloed. Fans van ‘My little pony’: gelieve zich te onthouden.

Veel van het plot geven we niet weg, enkel dit: hoofdpersonage Arvin verliest op jonge leeftijd zijn moeder aan kanker. Zijn vader probeert haar lot te keren door middel van gruwelijke bloedoffers die hij opdient aan God, diep in het bos. Wanneer de vrouw uiteindelijk sterft, beneemt ook de vader zich van het leven, teleurgesteld dat zijn ‘inspanningen’ zijn vrouw niet konden redden. Arvin wordt een wees, belandt bij zijn oma en slaat uiteindelijk op de vlucht.

Verder wordt Donald Ray Pollacks boek bewoond door uitvergrote genre-clichés. De hoeder van de wet is zwaarlijvig, corrupt als de pest en worstelt met een knoert van een alcoholverslaving. De hoeders van de kerk zijn of overmatig geïnteresseerd in jonge meisjes, of er zo van overtuigd dat god door hen spreekt. Ze doden daarom een vrouw, in de waanzinnige veronderstelling dat ze mensen terug tot leven kunnen wekken. Quid non. En dan is er nog een moordend koppel dat lifters oppikt en ze vermoordt om er daarna foto’s van te nemen. En de jonge Arvin? Die is de katalysator en bindende factor in het boek

Wie nu denkt: ‘Wat een pulp!’, wel die heeft gelijk. Maar wel pulp van superieure kwaliteit. Ondanks de waanzinnige karakters die het boek bevolken en de bij momenten gruwelijke scenes, gaat Pollock nooit over the top. Integendeel, beheerst en zonder franjes beschrijft hij de gruwelijkheden, zodat je als lezer, ondertussen verslaafd aan het moordende tempo, alleen maar kan verder lezen, je ondertussen afvragend welke nieuwe perverse twist er zal volgen. De schrijver beheerst zijn vak tot in de puntjes (moeilijk te geloven dat dit slechts zijn tweede boek is) en trapt nergens in de val om te veel te willen te vertellen.

Pollock werkt beschrijvend zodat je een bijna filmische ervaring beleeft bij het lezen. Je kan je de leegte van Ohio, de smoezelige bars, de verlaten stadjes, de vuile motels zo voor de geest halen. Zo is het boek het verre neefje te zijn van Cormac McCarthy’s ‘No country for old men’, in 2007 vakkundig verfilmd door de Coen-broertjes. Het is ook het bastaardbroertje van Nick Caves al even bijbels gestoorde ‘En de ezelin zag de engel’. Of diens teksten op ‘Muder ballads’. Referenties die u een idee geven op welk niveau dit zich afspeelt.

Uiteraard is niet alles perfect aan dit boek (er zijn iets te veel toevaligheden om alles mooi aan elkaar te lijmen) maar laat u dat niet tegenhouden want u krijgt veel terug: een staalkaart van wat voor slechts mensen elkaar kunnen aandoen, een onderdompeling in godsdienstige waanzin, een overzicht van puur kwaad, wars van alle politieke correctheid. Maar bovenal een superieur boek dat met de schouders boven het merendeel van het huidige aanbod steekt. Het literaire equivalent van een shot cocaine. De spreekwoordelijke schop tegen de kloten. Kortom: een lillende brok demonisch entertainment. Dat wij niet alleen enthousiast zijn blijkt trouwens uit de bekroning met de Grand prix de littérature policière 2012 en de Prix Mystère de la Critique 2013!

Uitgeverij Karaat meldt ondertussen dat ze ook Pollocks debuut ‘Knockemstiff’ later dit jaar uitbrengen.

Details Fictie
Originele titel:
The Devil All The Time
Auteur: Donald Ray Pollock
Vertaald Door: Mon Faber
Uitgeverij: Karaat
Jaar:
2014
Aantal pagina's:
315