Dave Eggers, 'De cirkel'

Flauw moraliserend vingertje voor Generatie Internet

Een waarschuwend en moraliserend vingertje, dat is waar Dave Eggers in zijn nieuwste roman mee zwaait. In ‘De cirkel’ belicht de Amerikaanse succesauteur de schaduwkant van al het liken en tweeten, waarbij het virtuele leven het overneemt van de realiteit. Een weinig bekoorlijk toekomstbeeld, verassend genoeg ook een dito boek.

Mae Holland, ze is amper 24 wanneer ze haar suffe, muffe job in haar onooglijk kleine heimat omruilt voor een carrière bij De Cirkel. Het hipste internetbedrijf ter wereld heeft de overgrote meerderheid van het webgebeuren in handen. De beste gezondheidszorg, de heerlijkste wijnen, de nieuwste gadgets: alles wat een hartje wensen wil, heeft De Cirkel voor zijn werknemers klaarstaan. In vergelijking met de paradijselijke campus, is de wereld erbuiten één lamlendige chaos.

Het mag dan net niet op haar lijf getatoeëerd staan, maar ‘privacy is diefstal’ wordt Mae’s motto. Want volledige transparantie zorgt voor een betere wereld, en dat is het doel van De Cirkel. De diepten van de Marianentrog worden verkend, kinderen krijgen een chip ingeplant om ontvoeringen te voorkomen, politici dragen een camera om de hals die hun onderhandelingen vastlegt, om corruptie te vermijden. Alles wordt online gemonitord en gedeeld, want kennis is alles. Maar geldt dat ook wanneer die kennis verzameld en toegankelijk wordt gemaakt door één enkel bedrijf?

De grens tussen een ideale wereld en een dictatuur die zowel het reëele als virtuele leven stuurt, blijkt zo maar erg vaag te zijn. Daar social networking zowat onze tweede natuur is geworden, lijken we die dictatuur zelf nog eens gretig in de hand te werken. Ziedaar: de moraal van het verhaal, het heikele punt waar Eggers een rood uitroepteken ter waarschuwing bij plaatst.

Daartoe neemt hij rustig de tijd met meer dan vierhonderd pagina’s, wat uitmondt in repetitieve langdradigheid. Al is de parallel met giganten als Google, Facebook, Twitter en Apple snel te trekken, en de these relevant, het verhaal zelf heeft bitter weinig om het lijf. Niet alleen is de spitstechnologie die Eggers beschrijft weinig vernieuwend of futuristisch, het relaas zelfs is vooral voorspelbaar. Erger nog is dat Holland als hoofdpersonage weinig doorleefd is. Ze doet vlak aan, haar psychologie is paradoxaal en haast kinderlijk simplistisch. Het graven naar diepgang liet Eggers deze keer op verschillende niveaus achterwege.

Met publicaties als ‘Een hartverscheurend verhaal van duizelingwekkelende genialiteit' en ‘Wat is de wat’ zette Eggers voor zichzelf natuurlijk wel een hoge standaard. Een standaard waaraan hij deze keer niet kan voldoen.

Details Fictie
Originele titel:
The Circle
Auteur: Dave Eggers
Uitgeverij: Lebowski Publishers
Jaar:
2013
Aantal pagina's:
445